Πότε τελειώνει μια πανδημία;

Όπως έχει δείξει η ιστορία, μια πανδημία ή μια επιδημία μπορεί να τελειώσει με περισσότερους από έναν τρόπους. Και το ερώτημα – που αφορά και την τωρινή Covid-19 – είναι ποιος αποφασίζει το τέλος της κρίσης και κατά πόσο όλοι συμφωνούν σε αυτό.

Οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι συνήθως σε μια πανδημία υπάρχει είτε ένα ιατρικό είτε ένα κοινωνικό τέλος και αυτά τα δύο κατ’ ανάγκη δεν συμβαδίζουν.

- Διαφήμιση -

Το ιατρικό τέλος συμβαίνει όταν τα νέα κρούσματα και οι θάνατοι σταδιακά εξαφανίζονται χωρίς να αναζωπυρώνονται. Το κοινωνικό τέλος συμβαίνει όταν ο φόβος της λοίμωξης εξαφανίζεται μεταξύ των ανθρώπων. Δυστυχώς, το δεύτερο μπορεί να συμβεί πριν από το πρώτο. Με άλλα λόγια, ένα τέλος μπορεί να ανακηρυχθεί πρόωρα όχι επειδή πράγματι η λοιμώδης νόσος έχει εξαφανιστεί, αλλά επειδή οι άνθρωποι κουράστηκαν να ζουν φοβισμένοι και επειδή συνήθισαν να ζουν με τη νόσο.

“Όταν οι άνθρωποι ρωτάνε “πότε επιτέλους θα τελειώσει όλο αυτό;”, αναρωτιούνται για το κοινωνικό τέλος”, δήλωσε στους Τάιμς της Νέας Υόρκης ο ιστορικός της ιατρικής Δρ Τζ. Γκριν του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς.

Τι συνέβη σε προηγούμενες πανδημίες;

Βουβωνική πανώλη

Η βουβωνική πανώλη, που προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis (το οποίο βρίσκεται σε ψύλλους που ζουν σε τρωκτικά) και η οποία μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων όχι μόνο μέσω μολυσμένων ζώων αλλά και μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων, είχε τρία μεγάλα κύματα: την εποχή του Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα, τον Μεσαίωνα (14ος αιώνας), όταν έμεινε γνωστή ως “Μαύρος Θάνατος” (σκοτώνοντας σχεδόν τον μισό πληθυσμό της Κίνας από όπου προήλθε, καθώς και το ένα τρίτο των κατοίκων της Ευρώπης), και την πανδημία στο τέλος του 19ου και στην αρχή του 20ου αιώνα.

Μέχρι σήμερα δεν είναι ξεκάθαρο πώς δόθηκε ένα τέλος στην πανώλη. Κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο κρύος καιρός σκότωσε τους ψύλλους – ξενιστές του φονικού βακτηρίου (όμως αυτό δεν εμπόδιζε την αερογενή μετάδοση), ενώ άλλοι ότι βοήθησε κάποια βιολογική αλλαγή στα τρωκτικά.

Μια τρίτη υπόθεση είναι ότι το βακτήριο εξελίχθηκε σε λιγότερο θανατηφόρο και μια άλλη πιθανότητα είναι ότι τα δραστικά μέτρα των ανθρώπων (π.χ. κάψιμο ολόκληρων χωριών και γειτονιών στην Ινδία) έβαλαν φρένο στην εξάπλωσή του.

Πάντως, η πανώλη δεν έχει εξαφανιστεί τελείως και κατά καιρούς αναφέρονται σπάνια περιστατικά μόλυνσης ανθρώπων, τα οποία θεραπεύονται αποτελεσματικά με αντιβιοτικά και δεν γίνονται εστίες μετάδοσης.

Ευλογιά

Η άλλη μεγάλη κατάρα της ανθρωπότητας, η ευλογιά, που εμφανίστηκε σε απανωτά επιδημικά κύματα κατά τα τελευταία τουλάχιστον 3.000 χρόνια και η οποία σκότωνε περίπου το 30% των αρρώστων, είχε σαφές ιατρικό τέλος. Θεωρείται όμως μάλλον ειδική περίπτωση, επειδή υπάρχει πια αποτελεσματικό εμβόλιο που παρέχει προστασία εφ΄ όρου ζωής. Επιπλέον, ο ιός που την προκαλεί (Variola minor) δεν έχει ζώο ξενιστή, συνεπώς αν η νόσος εξαφανιστεί στους ανθρώπους, δεν μπορεί να βρει καταφύγιο στο ζωικό βασίλειο. Επίσης τα συμπτώματά της είναι τόσο χαρακτηριστικά, που η λοίμωξη είναι προφανής (χωρίς ασυμπτωματικούς φορείς) και άρα εύκολο να μπουν σε καραντίνα όλα τα κρούσματα και να γίνει ιχνηλάτηση επαφών.

Ο τελευταίος άνθρωπος στον κόσμο που μολύνθηκε από ευλογιά (το 1977) ήταν ένας Σομαλός μάγειρας νοσοκομείου, ο οποίος πέθανε τελικά από ελονοσία το 2013.

Ισπανική γρίπη

Η Ισπανική γρίπη εν μέσω Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία εκτιμάται ότι σκότωσε τουλάχιστον 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ιδίως νέους και μεσήλικες (αντίθετα με τον κορωνοϊό που προτιμά ηλικιωμένους), είχε κυρίως κοινωνικό και όχι ιατρικό τέλος. Ο “μεγάλος πόλεμος” είχε μόλις τελειώσει, μια νέα εποχή άρχιζε για την ανθρωπότητα και όλοι επιθυμούσαν να αφήσουν πίσω τους τον εφιάλτη τόσο των χαρακωμάτων όσο και της γρίπης.

Μέσα στον 20ο αιώνα ακολούθησαν και άλλες λιγότερο σοβαρές πανδημίες γρίπης, με χειρότερη εκείνη του 1968, με επίκεντρο το Χονγκ Κονγκ. Λόγω αυτής της πανδημίας περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν παγκοσμίως, κυρίως άνω των 65 ετών. Ωστόσο ο συγκεκριμένος ιός ακόμη κυκλοφορεί ως εποχική πια γρίπη.

Και το τέλος της Covid-19;

Τι θα συμβεί με την Covid-19; Οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι θα τελειώσει κοινωνικά, προτού τελειώσει ιατρικά. Αρκετοί άνθρωποι μπορεί να έχουν μπουχτίσει από τους περιορισμούς, ώστε θα ανακηρύξουν το τέλος της πανδημίας, παρόλο που ο κορωνοϊός SARS-CoV2 θα συνεχίσει να “σιγοκαίει” μεταξύ του πληθυσμού. Και το κοινωνικό τέλος ίσως έρθει πριν καν βρεθεί αποτελεσματικό εμβόλιο ή αντι-ιική θεραπεία.

“Νομίζω πως υπάρχει αυτό το κοινωνικό – ψυχολογικό ζήτημα της εξάντλησης και της δυσφορίας. Μπορεί να φθάσουμε σε μια στιγμή που οι άνθρωποι απλώς θα πουν: Αρκετά, μου αξίζει να επιστρέψω στην κανονική ζωή μου”, δήλωσε η ιστορικός Ναόμι Ρότζερς του Πανεπιστημίου Γιέιλ.

Πηγή: capital.gr

- Διαφήμιση -
PoiosTiGiati
PoiosTiGiatihttps://poiostigiati.gr
Αναρωτιέσαι; Κάνε κλικ να μάθεις...
- Διαφήμιση -

Δες Κι Αυτά

Πότε χτίστηκε ο ναός της Αγίας Σοφίας;

Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ το κόστος κατασκευής του κυμάνθηκε από 80 έως 320 κεντηνάρια χρυσού (περίπου 2,5 δισ. ευρώ). Από...

Πότε είδαμε για πρώτη φορά τηλεόραση στην Ελλάδα;

Η ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης άρχισε να γράφεται το 1951, με τη θέσπιση του νόμου για τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς. Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν 15 χρόνια ώσπου να γίνει η επίσημη έναρξη της ελληνικής κρατικής...

Από πού πήραν το όνομά τους τα Πατήσια;

Τον 19ο αιώνα ήταν εξοχική περιοχή - εκτός των ορίων της πρωτεύουσας - και τόπος μικρών εκδρομών για τους Αθηναίους (κυρίως τα Άνω Πατήσια). Είχαν ωραίους...

Πότε ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ;

Το ΝΑΤΟ είναι στρατιωτική αμυντική συμμαχία χωρών της Δύσης, που έχει σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών - μελών σε διάφορους τομείς...

Πότε έγινε η διάνοιξη της διώρυγας στον Ισθμό της Κορίνθου;

Το έργο πέρασε από… 40 κύματα και χρειάστηκαν αιώνες - από την αρχική σύλληψη της ιδέας - ώσπου να ολοκληρωθεί. Ο πρώτος που σκέφτηκε να ενώσει τον Κορινθιακό με τον Σαρωνικό Κόλπο ήταν...

Πότε (και πώς) φτιάχτηκε η Κόκα-κόλα;

Πατέρας του διασημότερου αναψυκτικού ήταν ένας φαρμακοποιός από την Ατλάντα, ονόματι Τζον Πέμπερτον. Το απόγευμα της 8ης Μαΐου 1886 πειραματιζόταν...

Πότε “χτυπήθηκε” ο πρώτος φραπέ στην Ελλάδα;

"Γεννήθηκε" τυχαία το 1957, όταν ο Δημήτριος Βακόνδιος, υπάλληλος της εταιρείας "Δρίτσας" που αντιπροσώπευε τα προϊόντα της Nestle στην Ελλάδα, τον "χτύπησε" και τον γεύτηκε...

Ποιοι βασιλιάδες είναι οι Ρηγάδες στην τράπουλα;

Οι ρηγάδες στην τράπουλα δεν είναι… τυχαίοι. Καθένας απεικονίζει έναν μεγάλο βασιλιά της ιστορίας: Ο ρήγας μπαστούνι είναι ο Δαυίδ. Ο ρήγας σπαθί...

Πότε εμφανίστηκε ο πρώτος Ταρζάν στον κινηματογράφο;

Το αναγνωστικό κοινό τον γνώρισε πρώτη φορά το 1912, μέσα από το περιοδικό All Story (στο τεύχος Οκτωβρίου). Στη μεγάλη οθόνη έκανε το ντεμπούτο του έξι χρόνια αργότερα, όταν...

Γιατί στον στρατό την τουαλέτα τη λένε “Καλλιόπη”;

Τον Ιούνιο του 1930 ο Ελευθέριος Βενιζέλος εγκαινίασε τον σταθμό του υπόγειου σιδηρόδρομου στην πλατεία Ομονοίας δίνοντας χαρά σε πολλούς Αθηναίους, που πλέον θα είχαν εύκολη...

Πότε καταργήθηκε η μπλε σχολική ποδιά;

Η μπλε σχολική ποδιά με τον άσπρο γιακά, που φορούσαν οι μαθήτριες (κυρίως) αλλοτινών χρόνων, αποτελεί πλέον μια μακρινή ανάμνηση. Για άλλους όμορφη...

Πού βρίσκεται το Μουσείο… Εμμήνου Ρύσεως;

Είναι δύσκολο να πιστέψει κάποιος ότι υπάρχει ένα ολόκληρο μουσείο αφιερωμένο στην γυναικεία έμμηνο ρύση. Και όμως, υπάρχει! Βρίσκεται κοντά στην Ουάσινγκτον και έχει συγκεντρωμένα όλα τα απαραίτητα...

Πότε άρχισαν οι γυναίκες (και οι άντρες) να κάνουν μανικιούρ;

Η καλλυντική περιποίηση των χεριών και το βάψιμο των νυχιών έχουν τις ρίζες τους βαθιά πίσω στον χρόνο. Οι μανικιουρίστες της αρχαιότητας ήταν...

Ποια είναι η ιστορία της Γιορτής της Μητέρας;

Πώς φτάσαμε να συμπυκνώνουμε το από καρδιάς "Ευχαριστώ" προς στις γυναίκες που μας έφεραν στον κόσμο σε μία και μοναδική συμβολική μέρα; Μήπως...

Πού γεννήθηκε ο Καραγκιόζης;

Κακάσχημος, καμπούρης, ξυπόλητος, μόνιμα φτωχός αλλά και σαρκαστής των πάντων, που σοφίζεται χίλια τεχνάσματα για να τα βολέψει στη ζωή. Και τα καταφέρνει μια χαρά - παρότι...

Ποια τρελά επαγγέλματα έκαναν οι άνθρωποι στο παρελθόν;

Οι αιώνες περνούν, οι εποχές αλλάζουν, ωστόσο οι δυσκολίες στην εύρεση εργασίας δεν έπαψαν ποτέ να υπάρχουν. Και η ανεργία πάντα θα αναγκάζει κάποιους να αναζητούν επαγγελματικό καταφύγιο σε δυσάρεστες ή περίεργες εργασίες...

Απορείς;

- Διαφήμιση -

Πρόσφατα

Πώς σερβίρεται σωστά το κρασί;

Σε ένα ωραίο γεύμα εξέχουσα θέση έχει και ένα ωραίο κρασί. Πολλοί όμως δεν το σερβίρουν σωστά, με αποτέλεσμα να χάνεται η μαγεία της απολαυστικής οινοποσίας. Για να το κάνεις λοιπόν όπως πρέπει, δες σε ποια...

Πού πάμε όταν πάμε Ντουγρού;

Πάω ντουγρού για το σπίτι… Δηλαδή; Πάω κατευθείαν στο σπίτι. Η λέξη είναι άμεσο δάνειο από το τουρκικό επίρρημα doğru, που έχει ακριβώς την ίδια έννοια...

Πότε χρησιμοποιούμε το Πάραυτα και πότε το Παρά ταύτα;

Ένα από τα πιο κοινά λάθη που κάνουμε τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο είναι που μπερδεύουμε το Πάραυτα με το Παρά ταύτα. Θέλοντας να πούμε παρόλα αυτά...

Θέλεις να λύνεις Απορίες;

Κάνε εγγραφή στο Newsletter μας και θα έχεις τις απαντήσεις στο e-mail σου.