Το ΝΑΤΟ είναι στρατιωτική αμυντική συμμαχία χωρών της Δύσης, που έχει σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών – μελών σε διάφορους τομείς, την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων και την αποτροπή της ένοπλης επίθεσης εναντίον κάποιας χώρας – μέλους από άλλες.
Η λέξη αποτελεί αρκτικόλεξο της αγγλικής ορολογίας: Νοrth Αtlantic Τreaty Οrganizatiοn. Στα ελληνικά μεταφράζεται ως Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου, γνωστός και ως Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Η σχετική συμφωνία υπογράφτηκε τον Απρίλιο του 1949 στην Ουάσινγκτον από 12 χώρες της Ευρώπης και της βόρειας Αμερικής (Βέλγιο, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Δανία, Η.Π.Α., Ισλανδία, Ιταλία, Καναδάς, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Ολλανδία, Πορτογαλία).
Η Ελλάδα και η Τουρκία προσχώρησαν στη συμμαχία το 1952, ενώ τρία χρόνια αργότερα (1955) το ίδιο έπραξε και η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (πρώην Δυτική Γερμανία).
Σήμερα η Βορειοατλαντική Συμμαχία αριθμεί 29 χώρες – μέλη.
Το ανώτατο όργανο του ΝΑΤΟ είναι το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο (North Atlantic Council), με έδρα τις Βρυξέλλες στο Βέλγιο. Αποτελεί το κύριο σώμα και αντιπροσωπεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας των κρατών – μελών.
Το συμβούλιο συνέρχεται δύο φορές το χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό του όργανο που συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης.
Πρόεδρος του συμβουλίου είναι ο Γενικός Γραμματέας. Πρώτος γραμματέας εκλέχτηκε ο Άγγλος λόρδος Ισμέι (Ismay) το 1952, ο οποίος είχε δηλώσει σκωπτικά ότι ο σκοπός του ΝΑΤΟ είναι να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω.
Μία φορά κάθε δύο χρόνια διεξάγεται η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στην οποία μετέχουν οι αρχηγοί των κρατών – μελών (πρόεδροι και πρωθυπουργοί).
Άλλο ανώτατο όργανο του ΝΑΤΟ είναι η Στρατιωτική Επιτροπή (Military Committee), η οποία αποτελείται από τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων (Α/ΓΕΕΘΑ) όλων των κρατών – μελών και συνέρχεται δύο φορές τον χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό όργανο της Στρατιωτικής Επιτροπής, το οποίο συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης.
Οι χώρες – μέλη του Οργανισμού
Οι 29 χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ (βάσει ημερομηνίας προσχώρησης στον Οργανισμό) είναι:
Βέλγιο (1949)
Καναδάς (1949)
Δανία (1949)
Γαλλία (1949)
Ισλανδία (1949)
Ιταλία(1949)
Λουξεμβούργο (1949)
Ολλανδία (1949)
Νορβηγία (1949)
Πορτογαλία (1949)
Ηνωμένο Βασίλειο (1949)
Ηνωμένες Πολιτείες (1949)
Ελλάδα (1952)
Τουρκία (1952)
Γερμανία (1955)
Ισπανία (1982)
Τσεχική Δημοκρατία (1999)
Ουγγαρία (1999)
Πολωνία (1999)
Βουλγαρία (2004)
Εσθονία (2004)
Λετονία (2004)
Λιθουανία (2004)
Ρουμανία (2004)
Σλοβακία (2004)
Σλοβενία (2004)
Αλβανία (2009)
Κροατία (2009)
Μαυροβούνιο (2017)
