Επειδή πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό για τις γραβάτες, είπαμε να ψάξουμε πότε και από πού μας ήρθαν και έκαναν τις ζωές των αντρών πιο… τυποποιημένες.
Μάθαμε λοιπόν ότι η γραβάτα είναι ένα αξεσουάρ που διέδωσαν στον κόσμο οι Κροάτες. Άλλωστε το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει και η ετυμολογία της λέξης: Cravat στα αγγλικά, προερχόμενη από τη γαλλική “cravate”, δηλαδή Κροάτης. Βέβαια οι Κροάτες δεν φορούσαν ακριβώς γραβάτες αλλά ένα μαντήλι δεμένο γύρω από τον λαιμό τους. Ωστόσο αυτός ο λαιμοδέτης θεωρείται η πρώτη μορφή γραβάτας.
Από τους Cravates στον γαλλικό στρατό
Οι Κροάτες συμμετείχαν ως μισθοφόροι στρατιώτες σε διάφορους πολέμους, όπως και στον Τριακονταετή Πόλεμο (1618-1648). Τους έλεγαν Cravates, δηλαδή Κροάτες, και ήταν αναγνωρίσιμοι από τα μαντήλια που είχαν δεμένα στον λαιμό τους.
Το 1635, όταν περίπου 6.000 Κροάτες στρατιώτες υπηρέτησαν στη Γαλλία, ένα σύνταγμά τους επισκέφτηκε το Παρίσι και παρουσιάστηκε στον Λουδοβίκο τον 14ο για να αποσπάσει τους επαίνους του. Τα μαντήλια όμως που φορούσαν στο λαιμό τους εντυπωσίασαν τον γνωστό για την καλαισθησία του Γάλλο μονάρχη, ο οποίος αμέσως εισήγαγε το “κροατικό στιλ” καθιερώνοντας την πρώτη μορφή της γραβάτας. Μάλιστα ίδρυσε και το σύνταγμα των Royal Cravates, των “βασιλικών γραβατών”. Οι αξιωματικοί του φορούσαν γραβάτες από μετάξι και άλλα υψηλής ποιότητας υφάσματα, ενώ οι απλοί στρατιώτες γραβάτες από κατώτερης ποιότητας υλικά.
Πώς έγινε μόδα για gentlemen
Στη συνέχεια η γραβάτα από τη Γαλλία πέρασε ως μόδα στο Βέλγιο και την Ολλανδία και από εκεί στην Αγγλία, όπου γνώρισε τις πιο μεγάλες της δόξες. Εκείνη την εποχή δεν νοείτο γνήσιος gentleman να εμφανίζεται χωρίς γραβάτα.
Κάποιοι επέλεγαν γραβάτες με κρόσσια, άλλοι με φούντες, φιόγκους, δαντέλες, φρου-φρου, κεντημένες, λινές, μεταξωτές. Επίσης υπήρχαν πάνω από 100 διαφορετικοί τρόποι για να δέσει κάποιος μια γραβάτα. Εκείνο όμως που είχε μεγαλύτερη σημασία ήταν ότι ο κόμπος έπρεπε να είναι άψογος, γιατί η προσβολή προς έναν καθώς πρέπει κύριο ότι η γραβάτα του είναι λάθος δεμένη, ξεπλενόταν με αίμα. Πολλοί μάλιστα έδεναν τη γραβάτα τους τόσο σφιχτά και τόσο ψηλά στον λαιμό τους, που μόλις και μετά βίας ανάσαιναν.
Επανάσταση κατά του λαιμοδέτη
Έτσι η γραβάτα συνέχισε την πορεία της ως απαραίτητο αξεσουάρ ενός καλοντυμένου κυρίου μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60, οπότε αρκετοί νέοι επαναστάτες της εποχής αρνήθηκαν να την φορέσουν ως ένδειξη κοινωνικής διαμαρτυρίας, καθώς αποτελούσε το “σύμβολο του κατεστημένου”. Τελικά περίπου μία δεκαετία αργότερα οι γραβάτες άρχισαν να επανέρχονται στο προσκήνιο και έκτοτε έμειναν.
. Άλλωστε το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει και η ετυμολογία της λέξης){kind=link}