Στους καιρούς μας το ροζ θεωρείται πρέπον χρώμα για τα κοριτσάκια και το γαλάζιο για τα αγοράκια. Ίσχυε πάντοτε αυτό; Πώς και πότε καθιερώθηκε; Μήπως παλιότερα τα αγοράκια καμάρωναν μέσα σε ροζ ρούχα και τα κοριτσάκια σε γαλάζια;
Από το γαλάζιο στο λευκό και πάλι στο γαλάζιο
Μια φορά κι έναν καιρό οι Καθολικοί της Ευρώπης συνήθιζαν να ντύνουν τα παιδιά τους (αγόρια και κορίτσια) στα γαλάζια. Υπήρχε λόγος γι΄ αυτό, αφού το γαλάζιο (ήδη από το Βυζάντιο) συνδεόταν παραδοσιακά με την Παναγία ως χρώμα κύρους, ειρήνης και σοφίας. Έτσι τα βρεφικά και παιδικά ρουχαλάκια δεν είχαν… φύλο.
Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αντίστοιχα, οι Αμερικανοί έντυναν τα παιδιά τους στα λευκά. Αυτό μέχρι το 1918, οπότε το δημοφιλές αμερικανικό γυναικείο περιοδικό Ladies Home Journal αποφάσισε να ταράξει… τα νερά της παιδικής μόδας δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι το ροζ είναι το πλέον κατάλληλο για τα αγόρια (ως πιο έντονο και αποφασιστικό χρώμα, πλησιέστερο στο κόκκινο), ενώ στα κορίτσια αρμόζει το γαλάζιο ως πιο εκλεπτυσμένο και φίνο.
Την έγκρισή του σε αυτό έδωσε το 1921 και το αμερικανικό Γυναικείο Ινστιτούτο για την Οικιακή Οικονομία (Women’s Institute for Domestic Science) στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ. Έτσι η νέα μόδα εγκρίθηκε πανηγυρικά, με μόνες εξαιρέσεις κάποιους που πίστευαν ότι το γαλάζιο χρώμα ταιριάζει περισσότερο σε παιδιά που έχουν γαλάζια μάτια, ενώ το ροζ σε όσα έχουν καστανά.
Ο “προγεννητικός έλεγχος” καθιέρωσε τα χρώματα
Όμως στη δεκαετία του 1940 η μόδα στα παιδικά ρουχαλάκια άρχισε και πάλι να αλλάζει προστάζοντας τα κορίτσια να φορούν ροζ και τα αγόρια γαλάζιο. Στη συνέχεια, όπως αναλύει η Jo B. Paoletti (καθηγήτρια του πανεπιστημίου του Maryland και ειδική στην ιστορία της ένδυσης και της μόδας) στο βιβλίο της Pink and Blue: Telling the Girls From the Boys in America, στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70 ο φεμινισμός έστρεψε τις μητέρες και πάλι στο ουδέτερο ντύσιμο των μωρών τους – γιατί τα κορίτσια να ξεχωρίζουν από τα αγόρια;
Και αυτό παραλίγο να καθιερωθεί, ώσπου εμφανίστηκε ο “προγεννητικός έλεγχος του φύλου του παιδιού”, που έφερε… χαράς ευαγγέλια στους εμπόρους. Ως εκ τούτου επανήλθε στο προσκήνιο η ξεχασμένη μόδα του κοριτσίστικου ροζ και του αγορίστικου γαλάζιου σε ρούχα, αξεσουάρ, πάνες, έπιπλα, διακόσμηση, μπαλόνια και πάει λέγοντας, δίνοντάς μας έτσι τη δυνατότητα να αναγνωρίζουμε πλέον το φύλο ενός άγνωστου μωρού από το χρώμα των ρούχων του.
