Είναι κόκκινο, γλυκό, ζουμερό, δροσιστικό, αποτοξινωτικό, πλούσιο σε νερό, βιταμίνη Α, Β6, C, β-καροτένιο, κάλιο, λυκοπένιο και φυτικές ίνες. Είναι το απόλυτο καλοκαιρινό φρούτο, που το λαχταρούν και το απολαμβάνουν οι πάντες, μικροί και μεγάλοι. Ο λόγος για το καρπούζι, που λέγεται και υδροπέπων και πατίχα. Έχει όμως και μια άλλη ονομασία που, όπως σημειώνει ο Νίκος Σαραντάκος, είναι 100% ελληνική “αλλά δεν επικράτησε καθώς οι γραφειοκράτες λόγιοι προτίμησαν το υδροπέπων”. Είναι η λέξη χειμωνικό.
Γιατί χειμωνικό; Επειδή τα καρπούζια, και ιδίως τις όψιμες ποικιλίες με το παχύ φλούδι, τον παλιό καιρό στα χωριά ήξεραν να τα διατηρούν μέχρι τα Χριστούγεννα.
“Γυναίκα και χειμωνικό, η τύχη τα διαλέγει”
Παρόλο που η λέξη χειμωνικό σήμερα ακούγεται κυρίως στα Επτάνησα, είναι (ή έστω ήταν) πανελλήνια. Μάλιστα ο λαογράφος Ν. Πολίτης την γνωστή παροιμία “Δυο καρπούζια δεν χωράνε στην ίδια μασχάλη” την καταγράφει ως “Δυο χειμωνικά σε μια μασχάλη δεν βαστιούνται”. Αυτό αποτελεί μια ακόμα έμμεση μαρτυρία ότι τον 19ο αιώνα η λέξη “χειμωνικό” ήταν πολύ περισσότερο διαδεδομένη και ότι σε πολλά μέρη θα ήταν η κατεξοχήν λέξη για το είδος.
Υπάρχει επίσης μια παξινή παροιμία που λέει: “Γυναίκα και χειμωνικό, η τύχη τα διαλέγει”.
