Το φτέρνισμα είναι ένα κοινό σύμπτωμα που έχουμε κατά καιρούς όλοι οι άνθρωποι (και τα ζώα). Γιατί όμως μας συμβαίνει;
Γιατί κάποιος μας σκέφτεται. Το πιστεύουν πολλοί, αλλά δεν έχει καμία επιστημονική βάση.
Γιατί κάνουμε πονηρές σκέψεις. Το υποστηρίζει ο δρ. Μαχμούτ Μπούτα, ερευνητής στο νοσοκομείο Τζον Ράντκλιφ της Οξφόρδης. Θεωρεί ότι κατά έναν παράδοξο τρόπο το φτέρνισμα και το σεξ συνδέονται αποδίδοντας το γεγονός πιθανόν σε κάποιο βραχυκύκλωμα του αυτόνομου (και ως εκ τούτου μη ελεγχόμενου από εμάς) νευρικού συστήματος. Το συγκεκριμένο σύστημα ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τον χτύπο της καρδιάς και την ποσότητα του φωτός που φθάνει στο εσωτερικό των ματιών μας.
Όπως λέει ο δρ Μπούτα, μερικές φορές τα σήματα σε αυτό το σύστημα διασταυρώνονται και μπερδεύονται. Ίσως αυτό εξηγεί γιατί μερικοί άνθρωποι φτερνίζονται, όταν σκέφτονται πράγματα σχετικά με το σεξ.
Γιατί βγάζουμε τις τρίχες από τα φρύδια μας – άγνωστο για ποιον λόγο αυτή η κίνηση προκαλεί φτέρνισμα.
Γιατί βγαίνουμε απότομα σε δυνατό ήλιο. Το παθαίνει περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους – πιθανόν λόγω κάποιας φωτο-χημικής αντίδρασης.
Ωστόσο η πιο απλή επιστημονική εξήγηση είναι ότι το φτέρνισμα αποτελεί έναν μηχανισμό άμυνας του ανώτερου αναπνευστικού (που εκτείνεται από τα ρουθούνια μέχρι τον κατώτερο φάρυγγα) απέναντι σε εισβολείς όπως η σκόνη, οι ιοί, διάφορα μικρόβια κλπ. Υπό φυσιολογικές συνθήκες προκαλείται όταν διεγερθεί ο βλεννογόνος υμένας της μύτης: Ο εγκέφαλος λαμβάνει το μήνυμα της διέγερσης και δίνει εντολή στη μύτη, το στόμα και τον θώρακα να παρασύρουν προς τα έξω – με απότομη εκπνοή αέρα – την αιτία του προβλήματος.
Συνήθη αίτια
Επιπροσθέτως η ειδική παθολόγος Αναστασία Μοσχοβάκη επισημαίνει:
“Συνήθη αίτια φτερνίσματος είναι το στρες, η έξαψη, τα λοιμώδη νοσήματα και οι αλλεργίες. Έντονο φτέρνισμα μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως υστερική εκδήλωση. Στα σπανιότερα αίτια περιλαμβάνονται φάρμακα, τοξικές ουσίες (π.χ η κοκαΐνη), η δυσπεψία, παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος, η άπνοια στον ύπνο, τα νεοπλάσματα, η χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια, το βρογχικό άσθμα, ορμονικές διαταραχές, παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος, καρδιαγγειακές δυσλειτουργίες, αυτοάνοσα και αιματολογικά νοσήματα.
Το φτέρνισμα που είναι μεμονωμένο και παροδικό σύμπτωμα έχει συνήθως αθώο χαρακτήρα. Όταν όμως επιμένει ή συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα, πρέπει να αξιολογείται ιατρικώς”.
Αψού και με πιπέρι
Φτέρνισμα επίσης μπορεί να προκαλέσει το πιπέρι λόγω ενός αλκαλοειδούς στοιχείου που περιέχει, της πιπερίνης. Η πιπερίνη, όταν μπαίνει στη μύτη, δρα ως διεγερτικό του βλεννογόνου της.
