Το φερμουάρ αποτελεί μία από τις πιο γνωστές εφευρέσεις του 20ου αιώνα, με αρκετές εφαρμογές στην καθημερινή μας ζωή. Εφευρέτης του θεωρείται ο Σουηδός μηχανικός Ότο Φρέντρικ Γκίντεον Σούντμπαικ.
Ο Σούντμπαικ γεννήθηκε στις 24 Απριλίου 1880 στη Σουηδία. Μετά τις σπουδές του στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση πήγε στην Γερμανία, όπου σπούδασε σε πολυεθνικό πανεπιστήμιο. Αποφοίτησε το 1903 παίρνοντας το πτυχίο του μηχανικού. Το 1905 μετανάστευσε στις ΗΠΑ και εργάστηκε σε διάφορες εταιρείες ηλεκτρικών ειδών.
Άρχισε να ασχολείται με το φερμουάρ από το 1906 – όταν εργαζόταν σε μια εταιρεία που έφτιαχνε συνδετήρες – και σε συνεργασία με άλλους μηχανικούς τελειοποίησε τον μεταλλικό μηχανισμό του το 1914 βάζοντάς του τα γνωστά “δοντάκια”. Την εφεύρεση του ονόμασε “Separable Fastener” (διαχωριστικό κούμπωμα) και την κατοχύρωσε επίσημα το 1917.
Φερμουάρ αλά γαλλικά
Το όνομα zipper (όπως λέγεται στα αγγλικά το φερμουάρ) κατοχυρώθηκε το 1923 από την εταιρία B. F. Goodrich Company, η οποία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την εφεύρεση του Σούντμπαικ στις μπότες και στις γαλότσες που κατασκεύαζε. Το όνομα πιθανότατα προέκυψε από τον ήχο που κάνει το φερμουάρ όταν ανοιγοκλείνει (zzzzz). H εταιρία παρήγγειλε 150.000 φερμουάρ και έβγαλε στην αγορά τις “Zipper Boots”, αντικαθιστώντας τα γαντζάκια με τα οποία έκλειναν οι υπόλοιπες μπότες που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή.
Ωστόσο, στη βιομηχανία ένδυσης η χρήση του φερμουάρ έγινε 20 χρόνια αργότερα. Πρώτοι το παρουσίασαν το 1937 Γάλλοι σχεδιαστές μόδας αντικαθιστώντας τα κουμπιά στα παντελόνια με αυτό, ενώ το 1939 υιοθετήθηκε στην κατασκευή στρατιωτικών ενδυμάτων.
Η λέξη φερμουάρ, που χρησιμοποιούμε κι εμείς, είναι γαλλική (fermoir) και προέρχεται από το ρήμα fermer=κλείνω.
Σήμερα τα φερμουάρ δεν γίνονται μόνο από μέταλλο αλλά και από πλαστικό και από άλλα υλικά. Διατίθενται σε πολλά διαφορετικά μήκη, χρώματα και σχέδια και χρησιμοποιούνται σε είδη ένδυσης (π.χ. μπουφάν, τζιν κ.ά.), αποσκευές, τσάντες, αθλητικά είδη, εξοπλισμό κατασκηνώσεων (π.χ. σκηνές και υπνόσακους) και σε πολλά άλλα αντικείμενα.
Ο Σούντμπαικ, ο οποίος πέθανε το 1954, τιμήθηκε για την εφεύρεσή του από τον οργανισμό “National Inventor Hall” of Fame το 2006.
