Ο θυρεοειδής αδένας είναι ο μεγαλύτερος ενδοκρινής αδένας που έχουμε στο σώμα μας. Βρίσκεται στον λαιμό, επάνω από την τραχεία και αμέσως κάτω από τον λάρυγγα. Έχει βάρος περίπου 20 γραμμάρια και αποτελείται από 2 λοβούς (δεξιό και αριστερό), οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με τον ισθμό, ενώ ενίοτε υπάρχει και ένας ακόμα λοβός που ξεκινάει από τον ισθμό προς τα άνω και λέγεται πυραμοειδής.
Αρχικά ο θυρεοειδής έφερε την ονομασία “λαρυγγικός αδένας”. Θυρεοειδής ονομάστηκε το 1656 εξαιτίας του σχήματός του, που μοιάζει με θυρεό (οικόσημο σε σχήμα ασπίδας). Η πρώτη αναφορά σε παθολογία του αδένα (υποθυρεοειδισμός και βρογχοκήλη) έγινε το 1786.
Ένας πολύ σημαντικός αδένας
Ο θυρεοειδής διαχειρίζεται με ακρίβεια σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού ρυθμίζοντας τις καύσεις, την ανάπτυξη, τον μεταβολισμό και έμμεσα την ψυχική μας υγεία και ισορροπία. Επιτελεί τις βασικές βιολογικές του δράσεις μέσω των ορμονών που παράγει (Τ3 και Τ4), οι οποίες με το αίμα καταλήγουν σε όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος. Για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών απαραίτητο στοιχείο είναι το ιώδιο.
Παθήσεις του θυρεοειδούς και συμπτώματα
Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες παθήσεις του θυρεοειδούς είναι ο υπερθυρεοειδισμός, κατάσταση κατά την οποία έχουμε ένα “ζωηρό” θυρεοειδή που εκκρίνει μεγαλύτερες από το φυσιολογικό ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών, και ο υποθυρεοειδισμός, κατάσταση κατά την οποία ο θυρεοειδής “τεμπελιάζει” και εκκρίνει μειωμένη ποσότητα ορμονών.
Στον υπερθυρεοειδισμό το άτομο παραπονιέται για αυξημένη νευρικότητα, τρόμο στα άκρα, αϋπνίες, ταχυκαρδία, εύκολο λαχάνιασμα και κόπωση. Δεν ανέχεται τη ζέστη και είναι χαρακτηριστικό ότι η όρεξή του είναι αυξημένη – και ενώ συνήθως τρώει πολύ, χάνει βάρος και αδυνατίζει. Όταν η νόσος προσβάλει τα μάτια, οι ασθενείς εμφανίζουν εξόφθαλμο (προπέτεια των οφθαλμών).
Αντίθετα, στον υποθυρεοειδισμό εμφανίζεται προοδευτικά έντονη κούραση και σωματική αδυναμία, νωθρότητα, αργός ρυθμός ομιλίας, βραχνάδα, ιδιαίτερη ευαισθησία στο κρύο, δυσκοιλιότητα, αύξηση του βάρους και ξηρό δέρμα. Σε πιο ακραίες μορφές (ευτυχώς σπάνιες σήμερα) ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει προοδευτική υποθερμία και κώμα.
Ο όρος βρογχοκήλη, που τόσο συχνά ακούγεται στις παθήσεις του θυρεοειδούς, αναφέρεται στο μέγεθος του αδένα και σημαίνει απλώς τη διόγκωσή του που γίνεται εύκολα αντιληπτή ως πρήξιμο στον λαιμό και προκαλεί πολλές φορές ανησυχία στον ασθενή. Τέλος, μπορεί να εμφανιστεί σε κάποιο σημείο μέσα στον θυρεοειδικό ιστό μια διόγκωση, ένα ογκίδιο, που ονομάζεται όζος. Έχει μεγάλη σημασία η παρακολούθηση αυτών των όζων, γιατί κάποιοι από αυτούς – ευτυχώς λίγοι – μπορεί να κρύβουν κακοήθεια.
Περισσότερα για τον θυρεοειδή μπορείς να διαβάσεις ΕΔΩ.
