Τι είναι το Φελέκι, που το βλαστημάμε σε στιγμές εκνευρισμού;

“Γ@μώ το φελέκι μου”… Προσφιλής αντρική (κυρίως) βλαστήμια. Τι είναι όμως το φελέκι, που το βλαστημάμε σε στιγμές εκνευρισμού, απογοήτευσης κλπ.;

Το φελέκι είναι η τύχη μας. Επομένως, όταν το μελετάμε, βλαστημάμε την τύχη μας…

Κατά το λεξικό του Μπαμπινιώτη, η λέξη έχει τούρκικη προέλευση (felek) και σημαίνει μοίρα, πεπρωμένο, ριζικό, τύχη. Όμως έχει τις ρίζες της στο αραβικό falak, που σημαίνει ουράνια σφαίρα.

Φελέκι και Τροχός της τύχης

Όπως αναφέρει ο Νίκος Σαραντάκος σε σχετικό άρθρο του, η έννοια της τύχης αναπτύχθηκε δευτερογενώς, μέσω της αστρολογίας.

Επίσης, στο ίδιο άρθρο σημειώνει και άλλα ενδιαφέροντα για το φελέκι:

Στο διήγημά του “Ο ξεπεσμένος δερβίσης” ο άγιος Παπαδιαμάντης βάζει τον ήρωα του διηγήματος να επαναλαμβάνει κάθε τόσο “Μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ”, που το μεταφράζει μέσα στο διήγημα: “Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει”.

Η παροιμία έχει και δεύτερο μισό, που περιλαμβάνεται στο ίδιο διήγημα: “Ασκ ολσούν τσιβιρινέκ” και που ο Παπαδιαμάντης το μεταφράζει “Χαρά σ’ εκείνον που ξέρει να τον γυρίζει”.

Στο γλωσσάρι της κριτικής έκδοσης των Απάντων (επιμ. ΝΔ Τριανταφυλλόπουλου) υποδεικνύεται η σωστή μορφή της τουρκικής παροιμίας: “Αυτός ο κόσμος είναι τροχός της τύχης, καλότυχος όποιος ξέρει να τον γυρίζει”.

Τσαρκ είναι ο τροχός – η τηλεοπτική εκπομπή Τροχός της τύχης (Wheel of Fortune) έχει στα τουρκικά τον τίτλο Τσαρκ φιλέκ.

Λύσε απορίες...

Τι είναι το Τσίμα στη γνωστή φράση “Τσίμα-τσίμα”;

"Τσίμα-τσίμα" σημαίνει στο όριο, ίσα-ίσα, άκρη-άκρη. Στην κυριολεξία όμως σημαίνει κύμα-κύμα. Ναι, το τσίμα κατάγεται από το ελληνικό κύμα...

Τι είναι η Λαίλαπα;

Η λαίλαπα είναι πολύ ισχυρός άνεμος σχετικά σύντομης διάρκειας, με απότομες και συνήθως μεγάλες αλλαγές στη διεύθυνσή του. Μεταφορικά είναι κάτι που επέρχεται με...

Τι είναι το Κελεπούρι;

Το κελεπούρι είναι η ευκαιρία που δανειστήκαμε από την Τουρκία… Η λέξη προέρχεται από το kelepir και τη χρησιμοποιούμε κυρίως για να χαρακτηρίσουμε έναν άνθρωπο που αξίζει και με το...

Τι σημαίνει η λέξη Sic;

Η λέξη sic είναι τροπικό επίρρημα - λατινικής προέλευσης - και σημαίνει έτσι (ούτως). Συχνά χρησιμοποιείται στο τέλος μιας πρότασης μέσα σε παρένθεση, όταν μεταφέρεται κείμενο ή λόγος τρίτου...

Τι είναι το Τζιβαέρι;

Ποιος δεν έχει ακούσει (και σιγοτραγουδήσει) τους υπέροχους στίχους από το "Τζιβαέρι", το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα παραδοσιακά μας τραγούδια…