Καλδέρα ή καλντέρα (από την ισπανική λέξη caldera που σημαίνει καζάνι) ονομάζεται η εδαφική κοιλότητα που σχηματίζεται όταν υποχωρεί το τμήμα ενός ηφαιστειακού κώνου ή όταν διαβρώνονται βαθμιαία τα εσωτερικά τοιχώματά του.
Υπάρχουν πολλές καλντέρες στον κόσμο αλλά η πιο μεγάλη (και πιο εντυπωσιακή, για να παινέψουμε και το σπίτι μας) είναι η καλντέρα της Σαντορίνης, με διάμετρο 16 χλμ.
Η Παλαιά και η Νέα Καμένη
Η καλντέρα της Σαντορίνης σχηματίσθηκε περίπου το 1613 π.Χ. Το περίγραμμά της σχηματίζεται από τα νησιά Σαντορίνη, Ασπρονήσι και Θηρασία. Στο κέντρο της βρίσκονται δύο μικρά νησιά, η Παλαιά και η Νέα Καμένη, που αποτελούν ψυγμένη λάβα. Η Παλαιά Καμένη δημιουργήθηκε με την έκρηξη που σημειώθηκε το 47 μ.Χ., ενώ η Νέα Καμένη εμφανίσθηκε περίπου 1.200 χρόνια αργότερα.
Μέχρι το 1940 πάνω στη Νέα Καμένη είχαν δημιουργηθεί δύο κρατήρες, από όπου εξακολουθούν να διαφεύγουν ατμίδες. Στην έκρηξη του 1950 από αυτούς τινάχθηκε μάγμα σε ύψος ενάμισι χιλιόμετρο.
Σεισμός και τσουνάμι
Κατά την τελευταία έκρηξη και σεισμό του 1956 στην καλντέρα δημιουργήθηκε τσουνάμι, το οποίο κατέστρεψε όλα τα πλωτά που υπήρχαν στην περιοχή καθώς και σχεδόν όλα τα παράλια κτίσματα της ευρύτερης περιοχής. Τότε η Σαντορίνη θρήνησε 53 θύματα.
 - με διάμετρο 16 χλμ. - είναι){kind=link}