Τουλάχιστον για όσους ακολουθούν πιστά την παράδοση, η Καθαρά Δευτέρα θεωρείται η πιο… καθαρή μέρα του χρόνου. Είναι μέρα καθαρμού για τους ορθόδοξους Χριστιανούς – πνευματικού και σωματικού, καθώς σηματοδοτεί την αρχή της Σαρακοστής, της 40ήμερης νηστείας ως το Πάσχα. Γι΄ αυτό ονομάζεται και Πρωτονηστίσιμη Δευτέρα.
Όλα καθαρά
Την Καθαρά Δευτέρα όλα είναι… καθαρά. Τα νηστίσιμα (χωρίς αίμα) φαγητά, ο άζυμος άρτος (η γνωστή λαγάνα), ο φρέσκος αέρας (αφού παραδοσιακά τα Κούλουμα γιορτάζονται στη φύση), η διάθεσή μας.
Το εθιμοτυπικό συμπληρώνει το πέταγμα του χαρταετού, που συμβολίζει την πνευματική ανάταση.
Τελετουργικό καθαριότητας
Επίσης οι παλιές νοικοκυρές σε διάφορα μέρη της Ελλάδας λέγεται ότι το πρωί της Καθαράς Δευτέρας έκαναν και ένα ιδιαίτερο τελετουργικό στην κουζίνα τους: Έπλεναν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα σκεύη μαγειρικής, ώστε να απομακρύνουν τα λίπη και στη συνέχεια τα κρεμούσαν πεντακάθαρα και γυαλιστερά αφήνοντάς τα άθικτα ως το τέλος της νηστείας.
Ακόμα, άσπριζαν με ασβέστη τα πεζοδρόμια (ο ασβέστης καθαρίζει και απολυμαίνει).
