Πότε καθορίστηκαν τα ελληνοτουρκικά σύνορα;

ΜΗΝ ΤΑ ΧΑΣΕΙΣ

Πότε χρησιμοποιούμε το Ενωτικό;

Ενωτικό είναι η μικρή οριζόντια γραμμή (-) που τοποθετείται για να δείξει ότι δύο τμήματα μιας λέξης ή και δύο ολόκληρες λέξεις ενώνονται και αποτελούν...

Πόσο σοβαρά απειλούν την υγεία μας τα ακραία καιρικά φαινόμενα;

Σήμερα είμαστε στην αρχή μιας αλυσίδας συνεπειών, οι οποίες προβλέπεται να εκτυλιχτούν σε βάθος χρόνου συμπαρασύροντας όλα τα μέλη του ανθρώπινου...

Τι σημαίνει στην κυριολεξία η λέξη Μπαγάσας; Αν την χρησιμοποιείς, πρέπει να ξέρεις…

Κατεργαράκος, επιτήδειος, κάποιος που πετυχαίνει αυτό που θέλει με πονηρό τρόπο. Αλλά και παλιάνθρωπος, απατεώνας, διεφθαρμένος, αναξιόπιστος. Αυτό...

Τα ελληνοτουρκικά σύνορα καθορίστηκαν το 1923 στη Διάσκεψη της Λοζάνης. Σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ορίστηκε τότε (και ισχύει μέχρι σήμερα) το μέσο του ρου του ποταμού Έβρου.

Συγκεκριμένα, στην ελβετική πόλη συντάχτηκε η Συνθήκη της Λοζάνης, μια συνθήκη ειρήνης που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας. Υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 1923 από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις άλλες χώρες που πολέμησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική εκστρατεία (1919-1922) και συμμετείχαν στη Συνθήκη των Σεβρών (στην οποία συμμετείχε και η Σοβιετική Ένωση).

Η υπογραφείσα συνθήκη κατήργησε τη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία δεν είχε γίνει αποδεκτή από τη νέα κυβέρνηση της Τουρκίας που διαδέχθηκε τον Σουλτάνο της Κωνσταντινούπολης.

Μετά την εκδίωξη από τη Μικρά Ασία του ελληνικού στρατού από τον τουρκικό υπό την ηγεσία του Μουσταφά Κεμάλ, εμφανίστηκε η ανάγκη για αναπροσαρμογή της συνθήκης των Σεβρών. Έτσι στις 20 Οκτωβρίου 1922 ξεκίνησε το συνέδριο, που διακόπηκε μετά από έντονες διαμάχες στις 4 Φεβρουαρίου 1923, για να ξαναρχίσει στις 23 Απριλίου. Το τελικό κείμενο υπογράφηκε – όπως προαναφέρθηκε – τον Ιούλιο μετά από 7,5 μήνες διαβουλεύσεων.

Τι δώσαμε, τι πήραμε

Με τη νέα συνθήκη η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη, την Ίμβρο και την Τένεδο, μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία, την περιοχή της Σμύρνης και της Διεθνοποιημένης Ζώνης των Στενών των Δαρδανελίων, η οποία όμως θα έμενε αποστρατικοποιημένη και αντικείμενο νέας διεθνούς διάσκεψης. Παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία, όπως προέβλεπε και η συνθήκη των Σεβρών, αλλά χωρίς πρόβλεψη για δυνατότητα αυτοδιάθεσης. Ανέκτησε πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα σε όλη της την επικράτεια και απέκτησε δικαιώματα στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη την επικράτειά της, εκτός της ζώνης των στενών των Δαρδανελίων.

Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να πληρώσει σε είδος (ελλείψει χρημάτων) τις πολεμικές επανορθώσεις. Η αποπληρωμή έγινε με επέκταση των τουρκικών εδαφών της Ανατολικής Θράκης, πέρα από τα όρια της συμφωνίας. Τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος παραχωρήθηκαν στην Τουρκία με τον όρο ότι θα διοικούνταν με ευνοϊκούς όρους για τους Έλληνες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχασε την ιδιότητα του Εθνάρχη και το Πατριαρχείο τέθηκε υπό ειδικό διεθνές νομικό καθεστώς.

Σε αντάλλαγμα η Τουρκία παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις για τις παλιές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκτός των συνόρων της και εγγυήθηκε τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία.

Υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών

Με ξεχωριστή συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποφασίστηκε επίσης η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών από τις δύο χώρες και η αποστρατικοποίηση κάποιων νησιών του Αιγαίου.

Μετακινήθηκαν από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη στην Ελλάδα 1.650.000 Τούρκοι υπήκοοι (άλλοι κάνουν λόγο για περίπου 2.000.000) χριστιανικού θρησκεύματος και από την Ελλάδα στην Τουρκία 670.000 Έλληνες υπήκοοι μουσουλμανικού θρησκεύματος.

Βασικό κριτήριο για την ανταλλαγή αποτέλεσε η θρησκεία και όχι η εθνικότητα. Σύμφωνα με το άρθρο 2β της συνθήκης, χρησιμοποιήθηκε ο όρος Μουσουλμάνοι και όχι Τούρκοι. Αυτό οφείλεται στο ότι κατά την οθωμανική αυτοκρατορία η θρησκεία μετρούσε πολύ περισσότερο από ότι η εθνικότητα και, από την άλλη πλευρά, η Τουρκία ήθελε όλοι οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης να παραμείνουν.

Μεταξύ των ανταλλάξιμων περιλαμβάνονταν επίσης οι Έλληνες του Πόντου αλλά και τουρκόφωνοι Έλληνες, όπως τουρκόφωνοι Πόντιοι και Καραμανλήδες (τουρκόφωνοι Χριστιανοί Ορθόδοξοι που κατοικούσαν στη Μικρά Ασία), καθώς και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι, όπως οι Βαλαάδες της Δυτικής Μακεδονίας. Μαζί με τους Έλληνες, πέρασε στην Ελλάδα και αριθμός Αρμενίων και Συροχαλδαίων.

Ποιοι εξαιρέθηκαν

Από την ανταλλαγή εξαιρέθηκαν οι Έλληνες κάτοικοι της νομαρχίας της Κωνσταντινούπολης (οι 125.000 μόνιμοι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των περιχώρων, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι πριν από τις 30 Οκτωβρίου του 1918) και οι κάτοικοι της Ίμβρου και της Τενέδου (6.000 κάτοικοι), ενώ στην Ελλάδα παρέμειναν 110.000 Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.

Επιπλέον, βάσει του άρθρου 23 η Τουρκία απεμπόλησε πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα επί της Κύπρου.

ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Πότε δεν πρέπει να μετράς την πίεσή σου;

Σήμερα οι περισσότεροι έχουμε στο σπίτι μας ένα πιεσόμετρο. Είναι ένα εργαλείο, το οποίο σε μια δύσκολη κατάσταση μπορεί να αποβεί...

Πού βρίσκονται τα Νησιά του Σολομώντα και τι παράξενο συμβαίνει εκεί;

Οι αυτόχθονες διηγούνται ότι βλέπουν ιπτάμενα αντικείμενα που μοιάζουν με σαλάχια, τα οποία πετούν χαμηλά και αθόρυβα, προσγειώνονται κοντά...

Πόσες είναι οι Ήπειροι; Τέσσερις, έξι, επτά; Εξαρτάται από το πού ζεις…

Παγκοσμίως επικρατούν 5 μοντέλα διαχωρισμού των ηπείρων, σύμφωνα με διαφορετικές τεκτονικές, γεωγραφικές, γεωπολιτισμικές και ιστορικές...

Γιατί όταν είμαστε χάλια, μας… κλαίνε οι ρέγγες;

Όταν είμαστε πολύ χάλια, μας… κλαίνε ακόμα και οι ρέγγες. Έτσι συνηθίζουμε να λέμε. Γιατί όμως μας λυπούνται συγκεκριμένα οι ρέγγες;

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ