Είναι κακό να χτίζεις στην άμμο παλάτια. Στη θάλασσα όμως;
Ένα γαλλικό βασιλικό μνημείο βρίσκεται καταμεσής στη θάλασσα ατενίζοντας τον Ατλαντικό. Πρόκειται για τον φάρο Κορντουάν (Cordouan), επονομαζόμενο και “Φάρο των βασιλέων” ή αλλιώς “Βασιλιά των φάρων”, χτισμένο 100 χιλιόμετρα βορειότερα του Μπορντό επάνω σε ένα βραχώδες νησί. Το φανάρι, που φωτίζει τις θάλασσες από το 1611, κατασκευάστηκε με προοπτική να φιλοξενεί στα διαμερίσματά του βασιλείς.
Αποτελεί ένα εντυπωσιακό κτίσμα, που υπήρξε οχυρό, ναός και παλάτι μαζί. Στο εσωτερικό του μάλιστα κρύβει μια μικρογραφία του ανακτόρου των Βερσαλλιών. Και όμως με μια πρώτη ματιά δεν είναι παρά ένας κυλινδρικός πέτρινος φάρος, ο αρχαιότερος στην Ευρώπη – μετά τον μυθικό Πύργο του Ηρακλή στην είσοδο του Γιβραλτάρ.
Νησί χωρίς όνομα
Ο φάρος απέχει 7 χιλιόμετρα από τις κοντινές γαλλικές ακτές και βρίσκεται απέναντι από τις εκβολές του ποταμού Ζιρόντ μέσα στον Βισκαϊκό κόλπο, σε στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα. Το οικοσύστημα της περιοχής, που ακολουθεί τους ρυθμούς της παλίρροιας και της αμπώτιδας, αλλάζει με τα χρόνια: Σήμερα ο πύργος περιστοιχίζεται από αμμώδεις λωρίδες, ενώ το 2009 στην είσοδο των εκβολών του ποταμού εμφανίστηκε μια νέα νησίδα άμμου με αραιή βλάστηση, που πήρε το προσωρινό τοπωνύμιο “Το νησί χωρίς όνομα”.
Ο τρόπος πρόσβασης για τον επισκέπτη είναι να πάρει το καραβάκι από την ακτή και μετά από ένα ημίωρο ταξίδι να αποβιβαστεί εκεί όπου η άμπωτη αποκαλύπτει ένα πέτρινο μονοπάτι γεμάτο μύδια, στρείδια και φύκια που οδηγεί στην πύλη του φάρου.
Ανάκτορο – φανάρι
Η ιστορία αναφέρει ότι πρώτος ο Καρλομάγνος ζήτησε τον 9ο αιώνα από τον γιο του Λουδοβίκο τον Ευσεβή να θεμελιώσει έναν πύργο μέσα στην θάλασσα. Το 1360 ο Μαύρος Πρίγκιπας (Εδουάρδος) της Ουαλίας συνέχισε κτίζοντας έναν πολυγωνικό πύργο – φανάρι, για να διευκολύνει την ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας προστατεύοντας τους ναυτικούς από τα ναυάγια.
Δύο αιώνες αργότερα ο Γάλλος βασιλιάς Ερρίκος ο 3ος ξεκίνησε το μεγαλεπήβολο έργο της κατασκευής του βασιλικού φάρου, το οποίο ολοκλήρωσαν 200 εργάτες σε 25 χρόνια. Στα μάτια των ανθρώπων ο 37μετρος φάρος φάνταζε ως το 8ο θαύμα του κόσμου.
Όσοι βασιλείς διαδέχτηκαν τον Ερρίκο τον 4ο (Λουδοβίκος 13ος και 14ος), συνέχισαν να τον αναβαθμίζουν.
Στην πορεία του χρόνου το κτίσμα επισκευάστηκε και ψήλωσε φτάνοντας τα 68 μέτρα.
Ο Ποσειδώνας στα καλωσορίσματα
Ο Κορντουάν είναι ο μοναδικός φάρος στον κόσμο που φιλοξενεί βασιλικά διαμερίσματα αλλά και ένα παρεκκλήσι. Οι βασιλείς Ερρίκος ο 3ος και 4ος φρόντισαν να αφήσουν τα σκαλιστά διακριτικά τους στους τοίχους και δεν είναι καθόλου παράξενο που το κτίσμα χαρακτηρίστηκε ιστορικό μνημείο ήδη από το 1862.
Ο πέτρινος εξαώροφος κυλινδρικός πύργος, φτιαγμένος από λευκή πέτρα, στέκει περήφανα επάνω στη βάση του προστατευμένος από την μανία των κυμάτων του ωκεανού με έναν κυκλικό προμαχώνα. Είναι στολισμένος με κίονες, δωρικά και κορινθιακά κιονόκρανα, γλυπτά, βρύσες με χάλκινα κεφάλια λεόντων και διακοσμητικούς πυργίσκους. Τον επισκέπτη καλωσορίζει ο Ποσειδώνας, το πρόσωπο του οποίου είναι τοποθετημένο στην κορυφή της εισόδου.
Η Παναγία των Παρισίων στον δεύτερο όροφο
Σήμερα μια εσωτερική ελικοειδής σκάλα με 311 σκαλοπάτια συνδέει τους 6 ορόφους του κτίσματος. Στον πρώτο όροφο βρίσκεται το μπαρόκ διαμέρισμα του βασιλιά και του επιτελάρχη του ενώ στον δεύτερο ο ναός της Παναγίας των Παρισίων, με δάπεδο στρωμένο με γκρι-μαύρο μάρμαρο και χρωματιστά βιτρό που προστέθηκαν το 1855.
Λίγο πιο πάνω η σκάλα συναντά το ταβάνι του τρίτου ορόφου σχηματίζοντας ένα ξεχωριστό σχήμα καρδιάς. Ο πέμπτος όροφος είναι η αίθουσα βάρδιας των δύο μόνιμων φαροφυλάκων.
Από τα διαμερίσματα δεν λείπουν αυθεντικά έπιπλα εποχής Ναπολέοντος του 3ου. Η σκάλα καταλήγει στο εντυπωσιακό φανάρι (διαμέτρου 3,5 μέτρων), από όπου η πανοραμική θέα είναι εκπληκτική.
Φωτίζει δυναμικά
Φουρτούνες και καταιγίδες απείλησαν πολλές φορές τον φάρο καταστρέφοντας ακόμα και την κορυφή του (το 1719), όμως χάρη στις επισκευές και παρεμβάσεις στέκει ακόμα όρθιος, καλοσυντηρημένος και επισκέψιμος.
Το 1823 υποδέχτηκε το πρώτο περιστρεφόμενο κατοπτρικό σύστημα για φάρους που εφηύρε ο Αυγουστίνος Φρενέλ, το οποίο στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε σε όλους τους φάρους του κόσμου. Ηλεκτροδοτημένος από το 1948 και αυτοματοποιημένος από το 2006 ο φάρος συνεχίζει να ρίχνει το φωτεινό βλέμμα του μέχρι την απόσταση των 40 χιλιομέτρων.
