Πότε πηδάμε φωτιές και κλειδώνουμε τον Κλήδονα;

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το τέλος του Ιουνίου σηματοδοτείται από μια σημαντική γιορτή. Λίγο μετά το θερινό ηλιοστάσιο (21 Ιουνίου) το γενέθλιο του Αϊ Γιάννη του Προδρόμου (24 Ιουνίου) φέρνει μαζί του μια σειρά από ιδιόμορφες εκδηλώσεις.

Το βράδυ της παραμονής το έθιμο θέλει να ανάβονται φωτιές σε ανοικτούς χώρους με ξερά κλωνάρια, παλιά σκιάχτρα και ξερά φύλλα ελιάς. Πολλοί φέρνουν επίσης τα ξερά στεφάνια του Μάη για να τα ρίξουν στις ζωηρές φλόγες, μαζί με ρίγανη και αλάτι, και όλοι μαζί μετέχουν σε ένα ιερό, σχεδόν μαγικό τελετουργικό: Θα πρέπει να πηδήξουν συμβολικά τρεις φορές πάνω από την καθαρτήρια, όπως πιστεύεται, φωτιά ή πάνω από τρεις συνεχόμενες φωτιές, για να έχουν υγεία και ευτυχία. Η στάχτη θα μοιραστεί στις κοπέλες και όλοι εύχονται να απαλλαχτούν από το κακό και να εισέλθουν σε μια ευνοϊκότερη περίοδο της ζωής, καθαροί και ακμαίοι.

Κλήδονας και Αμίλητο νερό

Ο Κλήδονας είναι μια λαϊκή μαντική διαδικασία, σύμφωνα με την οποία αποκαλύπτεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου. Την παραμονή του Αϊ Γιαννιού οι ανύπανδρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού, όπου αναθέτουν σε κάποιο μέλος της συντροφιάς, συνήθως σε μια Μαρία, της οποίας και οι δύο γονείς είναι εν ζωή, να φέρει από το πηγάδι ή την πηγή το αμίλητο νερό. Η ονομασία αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η εν λόγω κοπέλα και η συνοδεία της πρέπει να ολοκληρώσουν την αποστολή αυτή τηρώντας απόλυτη σιωπή.

Επιστρέφοντας στο σπίτι όπου τελείται ο Κλήδονας, το νερό αδειάζεται σε πήλινο – ως επί το πλείστον – δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα προσωπικό της αντικείμενο, συχνά μάλιστα πολύτιμο, το λεγόμενο ριζικάρι. Κατόπιν το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα, το οποίο δένεται γερά με ένα κορδόνι (“κλειδώνεται” – Κλειδώνουμε τον Κλήδονα με τ΄ Αγιαννιού τη χάρη κι όποια ΄χει καλό ριζικό να δώσει να το πάρει) και τοποθετείται σε ανοιχτό χώρο. Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα υπό το φως των άστρων, για να “ξαστριστεί”. Οι κοπέλες επιστρέφουν έπειτα στα σπίτια τους. Λέγεται ότι τη νύχτα αυτή θα δουν στα όνειρά τους τον μελλοντικό τους σύζυγο.

Άνοιγμα του Κλήδονα με τ΄ Αγιαννιού την χάρη

Ανήμερα του Αϊ Γιαννιού, αλλά πριν βγει ο ήλιος – ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων, η υδροφόρος νεαρή κοπέλα φέρνει μέσα στο σπίτι το δοχείο. Το μεσημέρι ή το απόγευμα μαζεύονται πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτή τη φορά όμως στην ομήγυρη μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν τον ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας. Καθισμένη στο κέντρο της συντροφιάς η “Μαρία” ανοίγει τον Κλήδονα. Ανοίγουμε τον Κλήδονα με τ΄ Αγιαννιού την χάρη και όποια ΄χει καλό ριζικό σήμερα να το πάρει. Και ανασύρει από το δοχείο  ένα – ένα τα αντικείμενα, που αντιστοιχούν στο “ριζικό” κάθε κοπέλας, απαγγέλλοντας ταυτόχρονα δίστιχα είτε όπως τα θυμάται είτε από συλλογή τραγουδιών ή ακόμη από ημεροδείκτες.

Το δίστιχο που αντιστοιχεί στο αντικείμενο της κάθε κοπέλας θεωρείται ότι προμηνύει το μέλλον της και σχολιάζεται από τους υπόλοιπους, που προτείνουν τη δική τους ερμηνεία σε σχέση με την ενδιαφερόμενη. Προς το σούρουπο, όταν τελειώσει η μαντική διαδικασία, η κάθε κοπέλα γεμίζει το στόμα της με μια γουλιά αμίλητο νερό και στέκεται μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο, ώσπου να ακούσει το πρώτο ανδρικό όνομα. Αυτό πιστεύεται ότι θα είναι το όνομα του άνδρα που θα παντρευτεί. Μετά το τέλος όλης αυτής της διαδικασίας στήνεται μεγάλο γλέντι, στο οποίο συμμετέχει όλο το χωριό.

Ένα πανάρχαιο έθιμο

Ο Κλήδονας είναι ένα πανάρχαιο έθιμο. Μάλιστα η λέξη κλήδων υπάρχει από την εποχή του Ομήρου, με την έννοια του προγνωστικού ήχου (συνδυασμός τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων ή πράξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής, στον οποίο αποδιδόταν προφητική σημασία).

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τι δείχνουν τα φύκια για την καθαρότητα της θάλασσας;

Στοίβες από καφετιές κορδέλες στην άμμο. Γεμάτη η θάλασσα με σκούρα φύκια. Πάει το μπάνιο, σκέφτεσαι. Χάλια η παραλία, βρόμικη η θάλασσα… Πριν ετοιμαστείς να αποχωρήσεις...

Γιατί η νύφη κρατάει ανθοδέσμη;

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ρώμη. Τότε οι νύφες δεν κρατούσαν λουλούδια αλλά μπουκέτα από βότανα - συνήθως δεντρολίβανο, που συμβόλιζε...

Πότε πνέουν μελτέμια στο Αιγαίο;

Τα μελτέμια είναι εποχικοί άνεμοι (η λέξη προέρχεται από την τούρκικη μελτέμ, που σημαίνει εποχικός άνεμος), οι οποίοι κάνουν την εμφάνισή τους κάθε...

Πότε… ανοίγουν τα ουράνια και δέχονται ευχές;

Αν πιστεύεις σε αυτά - και στηθείς να δεις το εξωκοσμικό φαινόμενο ή/και να ζητήσεις κάποια χάρη, προετοιμάσου κατάλληλα. Γιατί ο χρόνος θα είναι ελάχιστος...
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ -

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Γιατί παίζουμε παιχνίδια με τραπουλόχαρτα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς;

Ένα από τα αγαπημένα μας έθιμα το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς είναι να παίζουμε παιχνίδια με τραπουλόχαρτα. Ο λόγος είναι ότι λίγο πριν μπει...

Γιατί η νύφη κρατάει ανθοδέσμη;

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ρώμη. Τότε οι νύφες δεν κρατούσαν λουλούδια αλλά μπουκέτα από βότανα - συνήθως δεντρολίβανο, που συμβόλιζε...

Πού σερβίρεται παραδοσιακά το Γαμοπίλαφο;

Το λέει και το όνομά του: Το γαμοπίλαφο είναι πιλάφι, που σερβίρεται στους γάμους (γάμος+πιλάφι). Είναι μια παραδοσιακή κρητική συνταγή, που αποτελεί το...

Πότε “χτύπησε” την Ελλάδα ο πιο φονικός καύσωνας;

Στην Αθήνα το πρόβλημα ήταν εντονότερο λόγω του νέφους, που τότε ήταν σε υψηλά επίπεδα. Το τσιμέντο στα κτίρια ήταν συνεχώς πυρωμένο, αφού για πρώτη φορά δεν δρόσιζε ούτε το βράδυ...

Από πότε φτιάχνουμε βασιλόπιτα και κρύβουμε μέσα της το τυχερό φλουρί;

Σύμφωνα με την παράδοση (που μας πάει περίπου 15 αιώνες πίσω), η… ευθύνη για το έθιμο αποδίδεται εξ ολοκλήρου στον αφιλοχρήματο και ανθρωπιστή Επίσκοπο της Καισάρειας της Καππαδοκίας Μέγα Βασίλειο. Θρησκευτικός άρχοντας...

Tipaki.gr

Tips & Tricks που σου λύνουν τα χέρια!