Γιατί φοράμε “Μάρτη”;

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Κάθε πρώτη του Μαρτίου η παράδοση λέει ότι πρέπει να φοράμε – και κυρίως τα παιδιά – στον αριστερό καρπό το γνωστό ασπροκόκκινο βραχιόλι που ονομάζεται Μάρτης ή Μαρτιά. Πρόκειται για ένα παμπάλαιο έθιμο – με βαλκανική διασπορά, που πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια (οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι).

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν από λεπτό σχοινί ή κλωστές που έχουν στριφτεί / πλεχτεί την τελευταία μέρα του Φεβρουαρίου και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μαρτίου, πριν βγουν από το σπίτι.

Επίσης σε μερικές περιοχές ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι, για να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του.

Το βραχιόλι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, αφήνοντάς το πάνω σε ένα δέντρο για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Μάρτης στα Βαλκάνια

Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την ονομασία Μάρτινκα και στην Αλβανία ως Βερόρε. Οι κάτοικοι των δύο γειτονικών χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους “πιάσει” ο ήλιος, τα οποία επίσης βγάζουν στο τέλος του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι.

Άλλοι πάλι δένουν τον Μάρτη σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη μέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.

Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων οι Βούλγαροι, την πρώτη μέρα του Μαρτίου, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται Μαρτενίτσα. Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους “κάψει η γιαγιά Μάρτα” (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα.

Η Μαρτενίτσα λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού ως φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία.

Η απελευθέρωση του Ήλιου

Μάρτη φορούν και στη Ρουμανία. Το ασπροκόκκινο στολίδι φέρει στα ρουμανικά την ονομασία Μαρτισόρ. Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο θεός Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε όμως ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια μέρα ένας νεαρός σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο φέροντας την άνοιξη. Ωστόσο στη μάχη έχασε κι εκείνος τη ζωή του και το αίμα του – κατά τον μύθο – έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε συνηθίζεται την 1η Μαρτίου όλοι οι νεαροί να πλέκουν το “Μαρτισόρ” με κόκκινη κλωστή, που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία, και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.

Πάντως, γενικά, ο συνδυασμός του λευκού και του κόκκινου χρώματος συναντάται σε πολλές παραδόσεις ως προστασία από κάποιο κακό.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Γιατί η νύφη κρατάει ανθοδέσμη;

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ρώμη. Τότε οι νύφες δεν κρατούσαν λουλούδια αλλά μπουκέτα από βότανα - συνήθως δεντρολίβανο, που συμβόλιζε...

Από πότε φτιάχνουμε πρωτομαγιάτικο στεφάνι;

Είναι σχεδόν το μοναδικό έθιμο που εξακολουθεί να μας συνδέει με την παραδοσιακή Πρωτομαγιά, μια γιορτή της άνοιξης και της φύσης με αρχαίες ρίζες...

Ποιος είναι ο παραδοσιακός τρόπος κοπής της βασιλόπιτας;

Παραδοσιακά η κοπή της πίτας γίνεται από τον νοικοκύρη του σπιτιού (τον παππού ή τον πατέρα), ο οποίος, πριν την κόψει, τη στριφογυρίζει τρεις φορές στο όνομα...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Γιατί ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη;

Ήταν μια φορά ένας άσωτος νέος, που ξόδεψε όλη την περιουσία του πατέρα του και το μόνο που του απέμεινε ήταν ένα πανωφόρι. Κάποια μέρα είδε στον ουρανό ένα χελιδόνι, το οποίο...

Γιατί παίζουμε παιχνίδια με τραπουλόχαρτα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς;

Ένα από τα αγαπημένα μας έθιμα το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς είναι να παίζουμε παιχνίδια με τραπουλόχαρτα. Ο λόγος είναι ότι λίγο πριν μπει...

Γιατί η νύφη κρατάει ανθοδέσμη;

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ρώμη. Τότε οι νύφες δεν κρατούσαν λουλούδια αλλά μπουκέτα από βότανα - συνήθως δεντρολίβανο, που συμβόλιζε...

Πού σερβίρεται παραδοσιακά το Γαμοπίλαφο;

Το λέει και το όνομά του: Το γαμοπίλαφο είναι πιλάφι, που σερβίρεται στους γάμους (γάμος+πιλάφι). Είναι μια παραδοσιακή κρητική συνταγή, που αποτελεί το...

Από πότε φτιάχνουμε βασιλόπιτα και κρύβουμε μέσα της το τυχερό φλουρί;

Σύμφωνα με την παράδοση (που μας πάει περίπου 15 αιώνες πίσω), η… ευθύνη για το έθιμο αποδίδεται εξ ολοκλήρου στον αφιλοχρήματο και ανθρωπιστή Επίσκοπο της Καισάρειας της Καππαδοκίας Μέγα Βασίλειο. Θρησκευτικός άρχοντας...

Tipaki.gr

Tips & Tricks που σου λύνουν τα χέρια!