Ευκαιρία για βόλτα στην εξοχή την Πρωτομαγιά και φυσικά για μάζεμα λουλουδιών, για να φτιάξεις το μαγιάτικο στεφάνι διατηρώντας ένα έθιμο πανάρχαιο. Μάλιστα είναι σχεδόν το μοναδικό έθιμο που εξακολουθεί να μας συνδέει με την παραδοσιακή Πρωτομαγιά, μια γιορτή της άνοιξης και της φύσης με αρχαίες ρίζες, πλούσια σε εκδηλώσεις σε παλαιότερες εποχές.
Πώς το έφτιαχναν παλιά;
Σύμφωνα με το Κέντρο Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, το μαγιάτικο στεφάνι κατασκευαζόταν με βέργα από ευλύγιστο και ανθεκτικό ξύλο κλήματος ή άλλο και στολιζόταν με λουλούδια και κλαδάκια καρποφόρων δέντρων, όπως η αμυγδαλιά, η συκιά και η ροδιά. Ακόμα το διακοσμούσαν με στάχυα από σιτάρι και κριθάρι, με κρεμμύδι αλλά και σκόρδο για το μάτι.
Η χρησιμοποίηση κατά κύριο λόγο πρασινάδας και όχι τόσο λουλουδιών ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των μαγιάτικων συνηθειών. Από την άλλη μεριά, στον αγροτικό χώρο δεν θεωρούσαν απαραίτητο το πλέξιμο στεφανιών. Αρκούσε η τοποθέτηση επάνω από την πόρτα του σπιτιού μιας δέσμης από χλωρά κλαδιά ελιάς, συκιάς, νεραντζιάς, πορτοκαλιάς κ.ά μαζί με λουλούδια. Τη σύνθεση συμπλήρωναν φυτά αποτρεπτικά του κακού, όπως η τσουκνίδα, το σκόρδο και άλλα.
Πού βρίσκονται οι ρίζες του;
Κατά τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Μιχάλη Τιβέριο, το μαγιάτικο κλαδί ή το άνθινο στεφάνι έχει κατά πάσα πιθανότητα τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Όπως αναφέρει σε σχετικό κείμενο: “Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνια τα χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά. Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι δεν έλειπαν από καμία σημαντική εκδήλωση του δημόσιου, ιδιωτικού και θρησκευτικού βίου. Επιπλέον, είναι αξιοπρόσεκτο ότι μια σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλίωνος, που αντιστοιχούσε περίπου με τον δικό μας Μάιο, περιλάμβανε στα δρώμενά της την κατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Το κλαδί αυτό δεν το έφτιαχναν με άνθη, αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δέντρων, στα οποία αναρτούσαν κρεμμύδι και σκόρδο”.
Το έθιμο σιγά-σιγά ξεφτίζει
Σήμερα φτιάχνουμε τα στεφάνια μας από λουλούδια του αγρού ή των κήπων, τα οποία τοποθετούμε για μερικές μέρες στην κύρια είσοδο των σπιτιών μας. Έτσι δύσκολα μπορεί πια να ανιχνευτεί συμβολισμός στο σύγχρονο πρωτομαγιάτικο στεφάνι, σημειώνει ο καθηγητής. “Για τους περισσότερους δεν αποτελεί ίσως τίποτα περισσότερο από μια όμορφη και μυρωδάτη σύνθεση λουλουδιών, χωρίς να παραπέμπει σε συσχετισμούς σύμφωνα με τους οποίους χαρίζει στους ενοίκους ενός σπιτιού υγεία, καλή τύχη, ειρήνη, ευτυχία και ευφορία. Σίγουρα όμως η κατασκευή του χαρίζει ευφορία σε μεγάλους και μικρούς, που ξεφεύγοντας από τις πόλεις αναζητούν τη χαρά της άνοιξης στην ολάνθιστη φύση”, καταλήγει.
* Πληροφορίες από το valentine.gr
