Όταν χρησιμοποιούμε τη φράση “Κάτι τρέχει στα γύφτικα”, εννοούμε ότι κάτι είναι ασήμαντο ή εντελώς αδιάφορο.
Η συγκεκριμένη φράση – όπως αναφέρει ο Τάκης Νατσούλης στο βιβλίο του “Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις” – προέρχεται από ένα γεγονός που συνέβη στα τέλη του 19ου αιώνα:
Όπως είναι γνωστό οι τσιγγάνοι είναι νομαδικός λαός, που σημαίνει ότι ταξιδεύουν συνέχεια από τόπο σε τόπο. Κάπου στα 1830 ένα μεγάλο καραβάνι κατέβηκε από τη Θράκη στον Θεσσαλικό κάμπο, όπου και έστησε τσαντίρια. Όλη τη μέρα οι τσιγγάνοι γύριζαν και το βράδυ, όταν επέστρεφαν στον καταυλισμό τους, γλεντούσαν. Πάνω στο γλέντι όμως πολλές φορές γίνονταν καβγάδες με φωνές, πιστολιές, τρεχάματα, βογκητά.
Στην αρχή οι χωρικοί της περιφέρειας τρόμαζαν κι έβγαιναν από τα σπίτια τους για να δουν τι συμβαίνει. Σιγά-σιγά όμως άρχισαν να συνηθίζουν και δεν τους έκανε πια εντύπωση όλος εκείνος ο σαματάς. Έτσι, όταν καμιά φορά τις νύχτες μετά το τσιγγάνικο γλέντι άκουγαν φωνές, έλεγαν απλώς: “Κάτι τρέχει στα γύφτικα”.
Πάντως, σύμφωνα με τον Ν. Σαραντάκο, η φράση δεν προέρχεται από κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό αλλά από το γεγονός ότι οι γειτονιές των Ρομά (γύφτων) αναστατώνονται με το παραμικρό, χωρίς να συμβαίνει κάτι το σοβαρό.
