Πού μπορεί να συναντήσεις καρχαρία σε ελληνική θάλασσα;

Οι περισσότεροι άνθρωποι ανατριχιάζουν ακόμα και στο άκουσμα του ονόματός τους. Οι ψαράδες τους αφανίζουν, οι ωκεανολόγοι τους υπερασπίζονται ως είδος προς εξαφάνιση και προσπαθούν να μετριάσουν τους φόβους μας υποστηρίζοντας ότι δεν είμαστε το… αγαπημένο τους φαγητό. Ο λόγος για τους καρχαρίες, που αποτελούν τον φόβο και τον τρόμο των θαλασσών. Ευτυχώς μακριά από εμάς. Ή μήπως όχι;

Έχουμε καρχαρίες στα ελληνικά θαλάσσια ύδατα; Και αν ναι, κινδυνεύουμε από επίθεση;

- Διαφήμιση -

Τα στοιχεία που παραθέτει ο ωκεανογράφος του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών Δρ Δημήτρης Δαμάλας και βρίσκονται δημοσιευμένα στο news12.gr είναι άκρως κατατοπιστικά:

Κολυμπούν καρχαρίες στα νερά μας;

Υπάρχουν 457 είδη καρχαριών, 47 εκ των οποίων βρίσκονται στη Μεσόγειο θάλασσα.

Πού συχνάζουν περισσότερο; Στο Αιγαίο, το Ιόνιο ή το Κρητικό πέλαγος;

“Συναντώνται παντού. Μελέτη πάνω στους μεγάλους πελαγικούς καρχαρίες φανέρωσε ότι είναι πιο άφθονοι στη Λεβαντίνη (στα ανοιχτά της Νότιας Κρήτης) και σπανιότεροι στο Αιγαίο, με το Ιόνιο κάπου ενδιάμεσα. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στην εντατικότερη αλιεία που έχει υποστεί το Αιγαίο είτε στο ότι επειδή ακριβώς είναι πελαγικοί, αποφεύγουν κλειστές θάλασσες και προτιμούν να μένουν μακριά από τις ακτές, οπότε το Αιγαίο δεν είναι ιδεώδες γι’ αυτούς. Αντίθετα, μεγάλες συγκεντρώσεις βενθικών καρχαριών (π.χ. γαλέοι – ναι, ο γαλέος που τρώμε είναι είδος καρχαρία, σκυλόψαρα κ.ά.) συναντώνται στην περιοχή των Κυκλάδων και του Ιονίου. Οι ψαράδες υποστηρίζουν ότι ανάμεσα σε Κύθηρα και Κάβο Μαλιά καθώς και ανοιχτά του Καστελόριζου είναι πολύ συχνοί.

Να υπενθυμίσουμε ότι, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο περσικός στόλος καταστράφηκε από κακοκαιρία ανοιχτά του όρους Άθω (όπου είναι σήμερα το Άγιο Όρος) και οι ναυαγοί κατασπαράχτηκαν από τα πολυάριθμα κήτη”.

Υπάρχει φόβος επίθεσης σε ελληνικές παραλίες;

“Ασφαλώς και υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο! Αφού εκείνοι ζουν στη θάλασσα και εμείς μπαίνουμε στον κόσμο τους… Ωστόσο οι πιθανότητες είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με άλλες περιοχές του κόσμου (Ν. Αφρική, Αυστραλία, Φλόριντα Η.Π.Α.), όπου οι αριθμοί τους είναι πολύ μεγαλύτεροι. Όπως αναφέρθηκε ήδη, οι μεγάλοι πελαγικοί καρχαρίες προτιμούν την ανοικτή θάλασσα, οπότε πολύ σπάνια θα επισκεφτούν ακτές. Ο διαβόητος λευκός καρχαρίας, βέβαια, είναι παράκτιο είδος, αλλά πλέον είναι τόσο σπάνιος που θεωρείται απειλούμενο είδος”.

Έχουν καταγραφεί επιθέσεις καρχαριών σε ελληνικές ακτές;

“Σύμφωνα με έρευνα του Μ. Μπαρδάνη (www.naxosdiving.com) έχουν καταγραφεί 14 επιθέσεις καρχαριών (11 θανατηφόρες) τα τελευταία 161 χρόνια στις ελληνικές θάλασσες. Υπήρξαν επιθέσεις στον Παγασητικό, στην Κέρκυρα, τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη, τον Σαρωνικό. Όσοι αρμενίζουν με κότερα, εξωλέμβιους ή αλιευτικά βλέπουν (σπάνια) φτερά καρχαριών να σκίζουν το νερό, όχι σε πολύ μεγάλη απόσταση από την ακτή”.

Σε ποια σημεία ο κίνδυνος είναι αυξημένος;

“Όσοι κολυμπούν κοντά στις ακτές έχουν πολύ μικρές πιθανότητες να κινδυνεύσουν. Σχεδόν 30 χρόνια δεν έχει παρατηρηθεί επίθεση. Όσοι ξανοίγονται με σκάφη μακριά από τις ακτές και θέλουν να βουτήξουν στα βαθιά νερά σαν ξεχωριστή εμπειρία, να ξέρουν ότι αυξάνονται οι πιθανότητες να συναντήσουν κάποιο μεγάλο ζώο.

Έχει παρατηρηθεί (στο εξωτερικό) ότι οι καρχαρίες πολύ συχνά επιτίθενται σε windsurfers και σε ψαροτουφεκάδες. Στους πρώτους γιατί, όταν ξαπλώνουν πάνω στην ιστιοσανίδα και αφήνουν τα πόδια και τα χέρια τους μέσα στο νερό, μοιάζουν με φώκιες – που αποτελούν αγαπημένο τους φαγητό – και στους δεύτερους γιατί τους προσελκύει η μυρωδιά του αίματος από τα πληγωμένα ψάρια που κουβαλούν μαζί τους”.

Πώς πρέπει να αντιδράσει κάποιος, εάν έρθει αντιμέτωπος με έναν καρχαρία;

“Οι καρχαρίες δεν είναι κατοικίδια ζώα και αυτές οι σκηνές που βλέπουμε να κολυμπούν κάποιοι μαζί τους και να τους χαϊδεύουν μπορεί να θεωρηθούν και παραπλανητικές. Θεωρητικά πάντα θα πρέπει να αποφεύγονται οι απότομες και σπασμωδικές κινήσεις, που τραβούν την προσοχή των καρχαριών. Επίσης είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην περιοχή του ρύγχους και, αν κάποιος έχει τα κότσια, θα μπορούσε να τους χτυπήσει εκεί για να τους αποτρέψει.

Έχουν γίνει έρευνες – πειράματα από το αμερικανικό ναυτικό από πολύ παλιά για να εφευρεθούν χημικές ουσίες ή στολές που θα προστατεύουν από καρχαρίες, χωρίς κάτι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Πάντως, γενικά οι άνθρωποι δεν είναι το… αγαπημένο τους φαγητό! Συνήθως μας συγχέουν με κάποια φώκια και, αφού επιτεθούν και συνειδητοποιήσουν το λάθος τους, δεν επανέρχονται. Βέβαια τα τραύματα μπορεί να είναι ήδη πολύ σοβαρά”.

Λεπτομέρειες που δεν γνωρίζαμε για τους καρχαρίες

Ο μεγαλύτερος καρχαρίας είναι ο φαλαινοκαρχαρίας (Rhincodon typus) με μέγιστο μήκος τα 18 μέτρα, ο οποίος είναι ακίνδυνος και τρέφεται αποκλειστικά με πλαγκτόν/καρκινοειδή, ενώ ο μικρότερος είναι ο “νάνος” με μήκος 15 εκατοστά.

Υπάρχουν καρχαρίες που συναντώνται στα επιφανειακά στρώματα της θάλασσας και άλλοι που προτιμούν μεγάλα βάθη (που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 2000 μέτρα) ζώντας στην επιφάνεια του βυθού (βενθικοί ή βαθύβιοι καρχαρίες). Άλλα είδη συχνάζουν σε παράκτιες περιοχές (παράκτιοι καρχαρίες – coastal sharks), ενώ άλλα στην ανοιχτή θάλασσα (πελαγικοί καρχαρίες – pelagic sharks). Στις ανοιχτές θάλασσες κυρίαρχα είδη είναι ο γλαυκός καρχαρίας, ο ρυγχοκαρχαρίας και ο καρχαρίας αλεπού.

Οι καρχαρίες βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. Μέσα στους αιώνες εξελίχτηκαν έτσι ώστε οι φυσικοί τους εχθροί να είναι ελάχιστοι. Κατά συνέπεια προσαρμόστηκαν σε αυτά τα δεδομένα. Έτσι, μεγαλώνουν με πολύ αργούς ρυθμούς, ενηλικιώνονται-ωριμάζουν σε σχετικά μεγάλη ηλικία και γεννούν λίγα μικρά. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες και ιδιαίτερα η αλιεία εισήγαγε έναν παράγοντα θνησιμότητας, που από τη φύση τους δεν ήταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν. Σύγχρονες εργασίες στον Ατλαντικό Ωκεανό μιλάνε για δραματική μείωση ορισμένων ειδών (έως και 80%).

Αν και το κρέας τους δεν έχει ιδιαίτερη αξία, τα πτερύγιά τους θεωρούνται εξαιρετική νοστιμιά στην κουζίνα της Άπω Ανατολής και γι’ αυτό είναι σύνηθες το φαινόμενο να αφαιρούνται τα πτερύγια και να απορρίπτεται το υπόλοιπο σώμα.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι καρχαρίες δεν εμφανίζουν καρκινοπάθειες και αυτή η ιδιαιτερότητά τους έχει εξάψει το ενδιαφέρον των επιστημόνων προσπαθώντας να βρουν την αιτία. Ωστόσο πειράματα με φαρμακευτικές ουσίες – σκευάσματα από χόνδρινο σκελετό καρχαρία ή με χάπια σκουαλένιου (μία ουσία που υπάρχει στο συκώτι τους) δεν ήταν ενθαρρυντικά μέχρι σήμερα.

- Διαφήμιση -
PoiosTiGiati
PoiosTiGiatihttps://poiostigiati.gr
Αναρωτιέσαι; Κάνε κλικ να μάθεις...
- Διαφήμιση -

Δες Κι Αυτά

Πόσα (και ποια) νησιά είναι οι Κυκλάδες;

Μπορεί να κάνεις συχνά τις διακοπές σου στις Κυκλάδες, αλλά έχεις ποτέ αναρωτηθεί πόσα και ποια νησιά τις απαρτίζουν; Πριν από τις καλοκαιρινές...

Πότε κυκλοφόρησαν τα πρώτα κινητά τηλέφωνα στην Ελλάδα;

Τους πρώτους μήνες τα κινητά τηλέφωνα λειτουργούσαν μόνο στην Αττική και τα νησιά του Σαρωνικού, ενώ το κόστος ήταν απαγορευτικό για τους πολλούς. Οι τιμές...

Ποιο είναι το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης; (Ναι, είναι ελληνικό και πανέμορφο)

Η Ευρώπη τελειώνει στον Νότο με ένα ελληνικό νησί. Μικρό αλλά πανέμορφο. Βρίσκεται στη νότια Κρήτη (ανήκει στον νομό Χανίων). Απέχει 26 ναυτικά μίλια από...

Τι δείχνουν τα φύκια για την καθαρότητα της θάλασσας;

Στοίβες από καφετιές κορδέλες στην άμμο. Γεμάτη η θάλασσα με σκούρα φύκια. Πάει το μπάνιο, σκέφτεσαι. Χάλια η παραλία, βρόμικη η θάλασσα… Πριν ετοιμαστείς να αποχωρήσεις...

Πόσα χιλιόμετρα είναι η ακτογραμμή της Ελλάδας;

Ζούμε σε μια πανέμορφη χώρα, που σχεδόν "κολυμπάει" στη θάλασσα της Μεσογείου. Και νιώθουμε πραγματικά ευλογημένοι με τόσο μπλε γύρω μας. Πάνω από...

Ποιο είναι το μεγαλύτερο ζώο που ζει στον πλανήτη;

Με μια επιβλητική παρουσία βάρους ως και 150 τόνων - δηλαδή σχεδόν όσο 40 ελέφαντες - το θαλάσσιο αυτό κήτος είναι αναμφισβήτητα το μεγαλύτερο ζώο που ζει...

Γιατί οι Κόκορες λαλούν κάθε πρωί;

Οι κόκορες έχουν ηγετική θέση σε ένα κοτέτσι. Είναι οι αρχηγοί, οι φροντιστές, οι προστάτες, οι γεννήτορες. Είναι αυτοί που επιβλέπουν τις κότες και τους νεοσσούς, ειδοποιούν για...

Πότε είδαμε για πρώτη φορά τηλεόραση στην Ελλάδα;

Η ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης άρχισε να γράφεται το 1951, με τη θέσπιση του νόμου για τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς. Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν 15 χρόνια ώσπου να γίνει η επίσημη έναρξη της ελληνικής κρατικής...

Πόσους στίχους έχει ο εθνικός μας ύμνος;

Ο εθνικός μας ύμνος αποτελεί τμήμα του ποιήματος που έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός στη Ζάκυνθο το 1823 με τίτλο...

Πού μπορεί να συναντήσεις δράκαινα και τι να προσέξεις;

Καθώς έχει το χρώμα της άμμου, είναι καλά καμουφλαριμένη, οπότε αν βρίσκεται στην περιοχή και την πατήσεις κατά λάθος, μάλλον την… πάτησες! Γιατί...

Πώς θα υπολογίσεις την ανθρώπινη ηλικία του σκύλου σου;

Εάν έχεις σκύλο, θα έχεις ακούσει τον κανόνα ότι 1 σκυλίσιος χρόνος ισούται με 7 ανθρώπινα χρόνια. Τελικά όμως ο υπολογισμός της ανθρώπινης ηλικίας ενός σκύλου μάλλον δεν είναι τόσο απλός...

Πότε πνέουν μελτέμια στο Αιγαίο;

Τα μελτέμια είναι εποχικοί άνεμοι (η λέξη προέρχεται από την τούρκικη μελτέμ, που σημαίνει εποχικός άνεμος), οι οποίοι κάνουν την εμφάνισή τους κάθε...

Ποιο ζώο έχει την καλύτερη ακοή; Δεν πάει με τίποτα ο νους σου…

Δεν είναι άγνωστο το γεγονός ότι πολλά ζώα έχουν εξαιρετική ακοή. Στην πραγματικότητα, αρκετά μπορούν να ακούσουν ένα ευρύτερο φάσμα συχνοτήτων απ΄ ό, τι οι άνθρωποι. Οι γάτες, για παράδειγμα...

Πώς καταφέρνουν οι παπαγάλοι και μιλάνε;

Είναι τα μοναδικά πουλιά που καταφέρνουν όχι μόνο να αρθρώνουν λέξεις ή και φράσεις που ακούνε, αλλά και να τραγουδάνε και να χορεύουν. Γι΄ αυτό είναι περιζήτητοι σε όλους τους λαούς από την αρχαιότητα...

Ποιο παράξενο θαλάσσιο αρσενικό… κοιλοπονάει στη γέννα;

Λέγεται και αλογάκι της θάλασσας. Θεωρείται ένα από τα πιο περίεργα πλάσματα του ζωικού βασιλείου με παρουσία στους ωκεανούς που αριθμεί εκατομμύρια χρόνια. Οι βιολόγοι αρχικά τον αντιμετώπισαν ως μικρό τέρας, ενώ στη συνέχεια...

Γιατί τα χάμστερ τρέχουν σαν τρελά σε τροχούς;

Ακόμα και αν δεν έχεις χάμστερ, σίγουρα θα έχεις δει ότι μέσα στα κλουβιά αυτών των μικρών τρωκτικών υπάρχουν τροχοί. Και θα έχεις παρατηρήσει ότι μπαίνουν μέσα σε αυτούς και τρέχουν ταχύτατα και ασταμάτητα...

Τι είναι το πλαγκτόν;

Μέσα σε μια κουταλιά θαλασσινού νερού μπορούν να κολυμπούν περισσότερα από ένα εκατομμύριο ζωντανά πλάσματα, τα οποία για να επιβιώσουν…

Πόσοι άντρες απαρτίζουν μία διμοιρία;

Αν έχεις πάει στρατό, πιθανόν γνωρίζεις τι είναι η διμοιρία. Αν όχι, τότε σίγουρα θα έχεις ακούσει τη λέξη, η οποία χρησιμοποιείται συχνά από τα ΜΜΕ...

Ποια είναι η φτερωτή Λύρα που αξίζει Όσκαρ φωνητικής (και όχι μόνο);

Μπορεί να αναπαράγει με απίστευτη ακρίβεια - σαν κανονικό μαγνητόφωνο - ό,τι ακούσει: Τρυπάνια, αλυσοπρίονα, συναγερμούς αυτοκινήτων, παντός τύπου κινητήρες, ήχους...

Απορείς;

- Διαφήμιση -

Πρόσφατα

Πώς σερβίρεται σωστά το κρασί;

Σε ένα ωραίο γεύμα εξέχουσα θέση έχει και ένα ωραίο κρασί. Πολλοί όμως δεν το σερβίρουν σωστά, με αποτέλεσμα να χάνεται η μαγεία της απολαυστικής οινοποσίας. Για να το κάνεις λοιπόν όπως πρέπει, δες σε ποια...

Πού πάμε όταν πάμε Ντουγρού;

Πάω ντουγρού για το σπίτι… Δηλαδή; Πάω κατευθείαν στο σπίτι. Η λέξη είναι άμεσο δάνειο από το τουρκικό επίρρημα doğru, που έχει ακριβώς την ίδια έννοια...

Πότε χρησιμοποιούμε το Πάραυτα και πότε το Παρά ταύτα;

Ένα από τα πιο κοινά λάθη που κάνουμε τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο είναι που μπερδεύουμε το Πάραυτα με το Παρά ταύτα. Θέλοντας να πούμε παρόλα αυτά...

Θέλεις να λύνεις Απορίες;

Κάνε εγγραφή στο Newsletter μας και θα έχεις τις απαντήσεις στο e-mail σου.