Τι είναι το Τζιβαέρι;

ΜΟΙΡΑΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Αχ! Η ξενιτιά το χαίρεται

Τζιβαέρι μου

Το μοσχολούλουδο μου

σιγανά και ταπεινά…

Ποιος δεν έχει ακούσει (και σιγοτραγουδήσει) αυτούς τους υπέροχους στίχους από το “Τζιβαέρι”, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα παραδοσιακά μας τραγούδια (αγνώστου συνθέτη και στιχουργού)… Τι είναι όμως το τζιβαέρι;

Η λέξη προέρχεται από την τουρκική cevahir < αραβική jawāhir (πληθυντικός jawhar) και σημαίνει πολύτιμος λίθος – πετράδι. Μεταφορικά είναι ο θησαυρός.

Τζιβαέρι μου, θησαυρέ μου, λέει λοιπόν το τραγούδι.

Μην το μπερδεύεις με το Τζιέρι

Υπάρχει όμως και το τζιέρι (τζιγιέρι), που αποτελεί κι αυτό προσφώνηση προσφιλούς μας προσώπου, αλλά δεν σημαίνει το ίδιο με το τζιβαέρι.

Το τζιέρι προέρχεται από την τουρκική λέξη ciğer (με ρίζες από την περσική cīgar = συκώτι) και σημαίνει στην κυριολεξία εντόσθιο, σπλάχνο.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τι είναι η Αντζούγια (ή Αντσούγια);

Οι περισσότεροι - και δη οι καλοφαγάδες - σίγουρα έχουν γευτεί την αντζούγια. Αποτελεί ένα ιδανικό συνοδευτικό για όλα τα λαδερά φαγητά και τα όσπρια αλλά...

Τι είναι ο Κολαούζος (που δεν τον θέλει το χωριό που φαίνεται);

Θα έχεις ακούσει την παροιμία "Χωριό που φαίνεται κολαούζο δεν θέλει". Τι είναι όμως ο κολαούζος; Ο κολαούζος έχει 4 έννοιες...

Τι σημαίνει στα ελληνικά το Μπερκέτι (Μπερεκέτι);

"Πήγαμε τρεις μέρες διακοπές στο χωριό και περάσαμε μπερκέτι!". Τελικά, περάσαμε καλά ή άσχημα; Για δες…

Ζήλια ή Ζήλεια; Πώς γράφεται σωστά το… βασανιστικό συναίσθημα;

Σύμφωνα με τον Σέξπιρ (στο έργο του “Οθέλος”), είναι ένα τέρας με πράσινα μάτια (η λαϊκή φράση “πρασίνισε από τη ζήλια του” παραπέμπει στο ίδιο χρώμα). Μακάρι αυτό το τέρας...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Τι σημαίνει η φράση: “Πάει (πήγε) Στράφι”;

Η λέξη στράφι δεν είναι ελληνική, αλλά εδώ και χρόνια έχει ενταχθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο.  Δεν χρησιμοποιείται μόνη της παρά μόνο στη φράση: Κάτι ή κάποιος πάει...

Τι κάνω όταν Βαυκαλίζομαι;

Το βαυκαλίζομαι είναι παθητική φωνή του ρήματος βαυκαλίζω - από το αρχαίο ρήμα βαυκαλάω που έχει την έννοια κοιμίζω, νανουρίζω. Επομένως, το βαυκαλίζομαι στην κυριολεξία σημαίνει...

Γιατί λέμε: “Μόσχος” σε όποιον ρεύεται;

Όταν κάποιος ρεύεται μπροστά μας (και δεν μας αηδιάζει), του λέμε: "Μόσχος". Φυσικά δεν τον αποκαλούμε μοσχάρι, αλλά του ευχόμαστε η αναπνοή του να… μοσχομυρίζει...

Πού πάμε όταν πάμε Ντουγρού;

Πάω ντουγρού για το σπίτι… Δηλαδή; Πάω κατευθείαν στο σπίτι. Η λέξη είναι άμεσο δάνειο από το τουρκικό επίρρημα doğru, που έχει ακριβώς την ίδια έννοια...

Tipaki.gr

Tips & Tricks που σου λύνουν τα χέρια!