Πού γεννήθηκε ο Καραγκιόζης;

Κακάσχημος, καμπούρης, ξυπόλητος, μόνιμα φτωχός αλλά και σαρκαστής των πάντων, που σοφίζεται χίλια τεχνάσματα για να τα βολέψει στη ζωή. Και τα καταφέρνει μια χαρά – παρότι τρώει τις καρπαζιές του κάθε τόσο. Αυτός είναι ο περίφημος Καραγκιόζης, ο κεντρικός χαρακτήρας του παραδοσιακού τουρκικού και ελληνικού Θεάτρου Σκιών – το οποίο σε πολλές περιπτώσεις αποκαλείται με το όνομα του πρωταγωνιστή του. Στα τούρκικα ονομάζεται Karagoz, που σημαίνει μαυρομάτης.

Ως λαϊκός ήρωας, ο Καραγκιόζης εκπροσωπεί τον φτωχό, εξαθλιωμένο, πονηρό Έλληνα, στο περιβάλλον της Τουρκοκρατίας. Ζει σε παράγκα – απέναντι από το σεράι (παλάτι) του Βεζίρη – και περιστοιχίζεται από την οικογένειά του, τον φίλο του Χατζηαβάτη, τον θείο του Μπάρμπα-Γιώργο και άλλους χαρακτήρες.

Πού και πότε όμως γεννήθηκε αυτός ο απίστευτος τύπος που μας έχει κάνει πολλές φορές να ξεκαρδιστούμε στα γέλια;

Σχετικά με την καταγωγή του Καραγκιόζη υπάρχουν πολλές θεωρίες. Η πιο δημοφιλής είναι ότι γεννήθηκε στην Τουρκία και είναι δημιουργία του Σεΐχ Κιουστερί, που καταγόταν από την Προύσα.

Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Χατζηαβάτης και ο Καραγκιόζης συμμετείχαν στην κατασκευή ενός τζαμιού για τον σουλτάνο Ορχάν, ο πρώτος ως επιστάτης και ο δεύτερος ως εργάτης. Οι διάλογοι των δύο ανδρών ήταν τόσο διασκεδαστικοί ώστε οι υπόλοιποι εργάτες σταματούσαν την εργασία τους για να τους παρακολουθήσουν. Όταν ο σουλτάνος πληροφορήθηκε την καθυστέρηση των εργασιών, διέταξε τον θάνατο του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη. Αργότερα μετάνιωσε για την πράξη του και ο Κιουστερί δημιούργησε τις φιγούρες των δύο ηρώων με σκοπό να τον παρηγορήσει. Σήμερα στην Προύσα υπάρχει ένα μνημείο του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη.

Από το 2010, μετά από εισήγηση του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας στην UNESCO, ο Καραγκιόζης (Karagoz) περιλαμβάνεται στον αντιπροσωπευτικό κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της γείτονος χώρας.

Ο Καραγκιόζης στην Ελλάδα

Η παλαιότερη μαρτυρία για παράσταση Καραγκιόζη στον ελλαδικό χώρο χρονολογείται το 1809 και την τοποθετεί στην περιοχή των Ιωαννίνων. Αφορά παράσταση στην τουρκική γλώσσα, όπως περιγράφεται από τον ξένο περιηγητή Χόμπχαους, την οποία παρακολούθησε και ο λόρδος Βύρων. Παράσταση Καραγκιόζη αναφέρεται και από τον διπλωμάτη Πουκεβίλ στο έργο του Voyage dans la Grece που εκδόθηκε το 1820.

Οι πρώτοι Καραγκιοζοπαίχτες στα Ιωάννινα ήταν Αθίγγανοι και Εβραίοι. Το θεατρικό θέαμα διαδόθηκε και έκτοτε άρχισε να παίζεται στην ελληνική γλώσσα, με τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά, διαμορφώνοντας όμως παράλληλα ξεχωριστό περιεχόμενο, αντλημένο από την ελληνική παράδοση.

Ωστόσο, όπως αναφέρει σε άρθρο του το ekriti.gr, ο Καραγκιόζης εξελληνίστηκε οριστικά στην Πάτρα, μέσα από τις καινοτομίες που επέφερε σε πρόσωπα και θέματα ο καραγκιοζοπαίχτης Μίμαρος – καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Δημητρίου Σαραντούνη (1865-1912).

Ο Μίμαρος δημιούργησε νέους χαρακτήρες (Κολλητήρι, Σιορ Διονύσιος, Βεληγκέκας), έστρεψε τις παραστάσεις του Καραγκιόζη και προς το ηρωικό δράμα (με αναφορές στους ήρωες του ’21), μεγάλωσε τη σκηνή τοποθετώντας την καλύβα και το σαράι, ενώ άρχισε να φτιάχνει τις φιγούρες με χαρτόνι και όχι από τενεκέ, όπως κατασκευάζονταν μέχρι τότε.

Ο μαθητής του Μίμαρου, Γιάννης Ρούλιας, δημιούργησε τον τύπο του Μπαρμπαγιώργου, ο Γιάννης Μώρος τον Σταύρακα και ο σπουδαίος καραγκιοζοπαίχτης Αντώνης Μόλλας (1871-1949) λιγότερο δημοφιλείς ήρωες, όπως τον Πεπόνια, τον Καικαί και τον Νώντα.

Οι παραστάσεις του Καραγκιόζη ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς στη χώρα μας μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και προσέλκυαν κόσμο κάθε ηλικίας. Σταδιακά, μετά τον πόλεμο και με την άνοδο του κινηματογράφου, ο Καραγκιόζης άρχισε να χάνει την αίγλη του και περιορίστηκε μόνο στο παιδικό κοινό. Στις μέρες μας και τα παιδιά ακόμα φαίνεται να τον εγκαταλείπουν έχοντας ανακαλύψει νέους ήρωες από την τηλεόραση και το διαδίκτυο.

Οι χαρακτήρες

Σε κάθε έργο μπορεί να αναφέρονται και άλλοι βοηθητικοί χαρακτήρες, αλλά οι πιο συνηθισμένοι από αυτούς είναι οι:

Καραγκιόζης, ο πρωταγωνιστής του θεάτρου σκιών. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου, “το σπουδαιότερο μήνυμά του μπροστά στην απελπισία της νεοελληνικής ζωής είναι ο αντιστασιακός αμοραλισμός του και το αιώνιο κέφι του”.

Χατζηαβάτης, φίλος του Καραγκιόζη. Φοράει τουρκική φορεσιά και σκούφια. Είναι τίμιος και σοβαρός, αλλά συχνά ενδίδει στους πειρασμούς του Καραγκιόζη και διαπράττει μαζί του διάφορες μικροαπάτες. Του αρέσει να κολακεύει τους ισχυρούς και στη νεοελληνική ζωή έχει ταυτιστεί με τον δουλοπρεπή τύπο, “τον αιώνια συμβιβαστικό και συνεργαζόμενο πάντα με τις δυνάμεις κατοχής της εξουσίας”. (Ιωάννου)

Κολλητήρης (ή Σπίθας), Κοπρίτης (ή Σβούρας) και Μυριγκόγκος (ή Μπιριγκόγκος ή Μιρικόκος ή Πιτσικόκος ή ακόμα και Μπιτσικόκος), τα τρία παιδιά του Καραγκιόζη (ή και Κολλητήρια, όταν τα φωνάζει όλα μαζί). Ο Πιτσικόκος είναι το μικρότερο παιδί, ο Κοπρίτης (εύσωμος παρά την έλλειψη φαγητού) το μεσαίο και ο Κολλητήρης ο μεγαλύτερος – «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» του πατέρα του.

Αγλαΐα, η γυναίκα του Καραγκιόζη. Συνήθως δεν εμφανίζεται στην σκηνή, αλλά η χαρακτηριστική γκρινιάρικη φωνή της ακούγεται μέσα από το σπίτι του Καραγκιόζη. Είναι πάντα υπομονετική με τα καμώματα του άντρα της και πάντα έγκυος.

Μπάρμπα-Γιώργος, θείος του Καραγκιόζη. Είναι μεγαλόσωμος, φουστανελοφόρος, με χαρακτηριστική προφορά. Είναι δυνατός και γενικά αγριάνθρωπος. Συνήθως δέρνει τον Βεληγκέκα για να προστατεύσει τον ανιψιό του.

Σταύρακας, φίλος του Καραγκιόζη που συχνά πυκνά τον χλευάζει. Είναι μάγκας και ψευτοπαλληκαράς.

Σιορ Διονύσιος ή Νιόνιος, Ζακυνθινός, με ιταλική παιδεία και κατά φαντασία αριστοκράτης, ο οποίος φέρει έντονη επτανησιακή προφορά. Εμφανίζεται πάντοτε τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια. Είναι ενημερωμένος για τα δρώμενα, ευγενής και χαριτωμένος, αλλά επίσης και αφελής.

Μορφονιός. Είναι υπερβολικά άσχημος, με μεγάλο κεφάλι και τεράστια μύτη, αλλά θεωρεί τον εαυτό του μέγα εραστή.

Εβραίος, του οποίου το αληθινό όνομα είναι Σολομών ή Σολομός, όπως τον αποκαλεί ο Καραγκιόζης. Είναι ο έμπορος της πόλης και πιο συγκεκριμένα της Θεσσαλονίκης. Είναι πλούσιος, τσιγκούνης, πονηρός αλλά και δειλός, φοράει λόγω θρησκείας κιπά στο κεφάλι. Έχει επίσης άλλα δύο ονόματα: Χαχαμίκος και Μωυσής.

Βεληγκέκας, Τουρκαλβανός, εκτελεστικό όργανο του Πασά. Είναι φύλακας στο σεράι και συνήθως χτυπάει τον Καραγκιόζη κάθε φορά που θέλει να μπει μέσα.

Βεζίρης, ο Πασάς του σαραγιού, ο οποίος αντιπροσωπεύει την τουρκική εξουσία.

Κόρη του Βεζίρη, αντικείμενο πόθου του Καραγκιόζη.

Μπέης: Πλούσιος αστός, που αναθέτει δουλειές στο Καραγκιόζη μέσω του Χατζηαβάτη.

* Αν θέλεις να λύσεις κι άλλες Απορίες, κάνε LIKE στη σελίδα μας στο FACEBOOK:

Πότε τυπώθηκε το πρώτο βιβλίο στην Ευρώπη και ποιο ήταν αυτό;

Πατέρας της τυπογραφίας θεωρείται ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος. Παρόλο που δεν εφηύρε ο ίδιος τη μηχανική εκτύπωση με κινητά στοιχεία, ήταν ο πρώτος που συνέταξε και υλοποίησε τη μέθοδο...

Πότε απονεμήθηκαν τα πρώτα Βραβεία Νόμπελ;

Τα βραβεία Νόμπελ είναι τα πιο προβεβλημένα βραβεία στον κόσμο και σημείο αναφοράς για άλλες ανάλογες προσπάθειες που ακολούθησαν. Θεσμοθετήθηκαν το 1895 με τη διαθήκη του Σουηδού...

Πότε τελειώνει μια πανδημία;

Όπως έχει δείξει η ιστορία, μια πανδημία ή μια επιδημία μπορεί να τελειώσει με περισσότερους από έναν τρόπους. Και το ερώτημα - που αφορά και την τωρινή Covid-19 - είναι ποιος αποφασίζει το τέλος...

Πότε χτίστηκε η Αγιά Σοφιά;

Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ το κόστος κατασκευής του κυμάνθηκε από 80 έως 320 κεντηνάρια χρυσού (περίπου 2,5 δισ. ευρώ). Από...

ΔΕΣ ΚΙ ΑΥΤΑ

Περισσότερες Απορίες να λύσεις...

Πόσα (και ποια) νησιά είναι οι Κυκλάδες;

Μπορεί να κάνεις συχνά τις διακοπές σου στις Κυκλάδες, αλλά έχεις ποτέ αναρωτηθεί πόσα και ποια νησιά τις απαρτίζουν; Πριν από τις καλοκαιρινές...

Ποια είναι τα χρώματα του ουράνιου τόξου και με ποια σειρά εμφανίζονται;

Τα χρώματα του ουράνιου τόξου είναι το κόκκινο, το πορτοκαλί, το κίτρινο, το πράσινο, το... Βέβαια, στην πραγματικότητα η ποικιλία των χρωμάτων εκτείνεται...

Πόσα γραμμάρια είναι ένα λίτρο;

Η μετατροπή ενός λίτρου σε γραμμάρια εξαρτάται από την πυκνότητα του υγρού ή του αερίου που θέλουμε να μετρήσουμε. Εκτός από το νερό...

Πόσα τετραγωνικά μέτρα είναι ένα στρέμμα;

Το στρέμμα είναι μονάδα μέτρησης εμβαδού. Το χρησιμοποιούμε κυρίως στην Ελλάδα για να μετρήσουμε εκτάσεις γης...

Πότε βάζουμε αποσιωπητικά (…) σε μια πρόταση;

Πολλές φορές βάζουμε αποσιωπητικά σε μία πρόταση, αλλά δεν το κάνουμε πάντα με τον σωστό τρόπο. Δες πότε και πού μπαίνουν. Καταρχάς, τα αποσιωπητικά είναι πάντοτε…

Ποιος είπε τη φράση “Γηράσκω αεί διδασκόμενος”;

Η αλήθεια για την πατρότητα της φράσης έχει αποκατασταθεί πλήρως, διότι στο παρελθόν πιστεύαμε πως της είχε ξεστομίσει ο Σωκράτης. Όμως είναι...

Πόσες είναι οι Ήπειροι; Τέσσερις, έξι, επτά; Εξαρτάται από το πού ζεις…

Παγκοσμίως επικρατούν 5 μοντέλα διαχωρισμού των ηπείρων, σύμφωνα με διαφορετικές τεκτονικές, γεωγραφικές, γεωπολιτισμικές και ιστορικές...

Πότε μια λέξη παίρνει διπλό τόνο;

Όλες οι λέξεις - πλην των μονοσύλλαβων - παίρνουν έναν τόνο, σύμφωνα με το μονοτονικό σύστημα. Οι λέξεις όμως που τονίζονται στην...

Βασιλικός στη γλάστρα: Πώς θα τον φροντίζεις σωστά;

Είναι αρωματικός, γευστικός, εντομοαπωθητικός, απολυμαντικός και… γαμήλιος. Ο βασιλικός είναι ένα από τα πιο αγαπημένα βότανα παγκοσμίως και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου στολίζει καμαρωτός και φουντωτός μπαλκόνια και...

Πού χρησιμοποιούμε την Πρέζα ως μονάδα μέτρησης;

Η λέξη πρέζα είναι ιταλική και δηλώνει μικρή ποσότητα από ένα υλικό σε σκόνη ή σε κόκκους (π.χ. μια πρέζα αλάτι ή πιπέρι), που μπορεί κάποιος να πιάσει...

Τι είναι τα Αλλότρια, τα οποία κάποιος “κρίνει εξ ιδίων”;

Αλλότριος είναι αυτός που ανήκει ή που αφορά κάποιον άλλον. Τα αλλότρια λοιπόν είναι τα ξένα, αυτά που δεν μας ανήκουν. Όταν λοιπόν κάποιος "κρίνει εξ ιδίων τα αλλότρια"...

Πόσα γραμμάρια είναι ένα κουταλάκι του γλυκού;

Σε πολλές συνταγές αναφέρεται ως ποσότητα ενός υλικού ένα κουταλάκι του γλυκού. Πόσο όμως είναι αυτό σε γραμμάρια; Ένα γεμάτο κουταλάκι του γλυκού (συντομογραφία: κ.γλ.) είναι περίπου...

Πόσα εκατομμύρια είναι 1 δισεκατομμύριο;

Οι περισσότεροι ίσως δεν ασχοληθούν ποτέ με ένα τέτοιο ποσόν - και, πιθανόν, ούτε στα πιο τρελά όνειρά τους θα δουν. Αλλά δεν γίνεται να μην...

Πόσα χρόνια έζησε ο περίφημος Μαθουσάλας; Αν είναι αλήθεια, είναι απίστευτο!

Πώς αποκαλούμε σήμερα έναν υπεραιωνόβιο; Μαθουσάλα, δανειζόμενοι το όνομα του μακροβιότερου ανθρώπου που αναφέρεται στη Βίβλο...

Τι είναι ο Τάκος, στον οποίο “βγαίνουν” οι υποψήφιοι προς αποχώρηση στα ριάλιτι;

Σε όλα τα ριάλιτι, στα οποία ισχύουν διαδικασίες αποχώρησης των παικτών με ψηφοφορία, ακούμε ότι οι υποψήφιοι "βγαίνουν στον τάκο". Τι είναι ο τάκος; Σύμφωνα με το Κέντρο...

Πόσα νησιά είναι τα Δωδεκάνησα; Πάντως, 12 δεν είναι…

Τα Δωδεκάνησα - αφού το λέει και το όνομά τους - είναι δώδεκα. Σωστά; Λάθος. Ούτε δώδεκα είναι ούτε αυτά που ξέρουμε σήμερα ως Δωδεκάνησα ήταν κάποτε…

Πότε χρησιμοποιούμε το Ενωτικό;

Ενωτικό είναι η μικρή οριζόντια γραμμή (-) που τοποθετείται για να δείξει ότι δύο τμήματα μιας λέξης ή και δύο ολόκληρες λέξεις ενώνονται και αποτελούν...

Πότε το “μέσα” παίρνει απόστροφο και πότε γράφεται “μες”;

Αναρωριέσαι πότε το τοπικό επίρρημα "μέσα" παίρνει απόστροφο και πότε γράφεται με ς στο τέλος; Για να το γράφεις σωστά, αρκεί να θυμάσαι ότι: Παίρνει απόστροφο (και τόνο) όταν ακολουθεί η πρόθεση...

Γιατί όταν είμαστε χάλια, μας… κλαίνε οι ρέγγες;

Όταν είμαστε πολύ χάλια, μας… κλαίνε ακόμα και οι ρέγγες. Έτσι συνηθίζουμε να λέμε. Γιατί όμως μας λυπούνται συγκεκριμένα οι ρέγγες;

Πότε βάζουμε διαλυτικά στα φωνήεντα Ι και Υ;

Τα φωνήεντα Ι και Υ, όταν έπονται άλλων φωνηέντων, άλλοτε παίρνουν διαλυτικά και άλλοτε όχι: Γράφονται με διαλυτικά όταν προφέρονται χωριστά από το...

Ποια λαχανικά είναι φρούτα; Ας ξεδιαλύνουμε μερικά φυτικά μπέρδεματα…

Υπάρχουν φρούτα που νομίζουμε ότι είναι λαχανικά και λαχανικά που στην πραγματικότητα είναι όσπρια. Κάποια άλλα φυτικά είδη που καταναλώνουμε είναι...

Πόσα εκατοστά είναι μία Ίντσα;

Η ίντσα είναι αγγλική μονάδα μέτρησης του μήκους και αντιστοιχεί σε 2,54 εκατοστά. Δηλαδή, όταν πολλαπλασιάζουμε τις ίντσες με το...

Πόσο κρασί χωράει σε ένα κατρούτσο;

Αν τρως σε παραδοσιακές ταβέρνες και πίνεις και το κρασάκι σου, τότε σίγουρα θα ξέρεις τι είναι το...

Ποιος άντρας είναι Κιμπάρης;

Έναν άντρα κιμπάρη ονειρεύεται κάθε γυναίκα να έχει στο πλευρό της. Διότι ένας τέτοιος άντρας είναι ιδανικός για σχέση και οικογένεια...

Τι είναι το πλαγκτόν;

Μέσα σε μια κουταλιά θαλασσινού νερού μπορούν να κολυμπούν περισσότερα από ένα εκατομμύριο ζωντανά πλάσματα, τα οποία για να επιβιώσουν…

Γιατί αποκαλούμε την Ευρώπη “Γηραιά Ήπειρο”;

Χάρη στη γεωγραφική θέση της, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Θεωρείται το "σταυροδρόμι τριών ηπείρων" και στα εδάφη της συναντώνται οι περισσότεροι...

Πόσες γλώσσες μιλάμε στον πλανήτη;

Ο πλανήτης μας είναι πράγματι Βαβέλ. Σύμφωνα με το βιβλίο "Χίλιες γλώσσες", στα περίπου 200 ανεξάρτητα κράτη της Γης μιλιούνται γύρω στις 6.900 καταγεγραμμένες γλώσσες!

Τι είναι η Αντζούγια (ή Αντσούγια);

Οι περισσότεροι - και δη οι καλοφαγάδες - σίγουρα έχουν γευτεί την αντζούγια. Αποτελεί ένα ιδανικό συνοδευτικό για όλα τα λαδερά φαγητά και τα όσπρια αλλά...

Πότε μπαίνουμε στην Τρίτη Ηλικία;

Οι ηλικίες του ανθρώπου είναι τρεις: Η νεανική, η μέση και η τρίτη ηλικία. Η νεανική είναι στα 20, η μέση στα 40 και η τρίτη στα...

Γιατί οι φακές συνδυάζονται ιδανικά με το ρύζι; Δεν είναι μόνο θέμα γεύσης…

Τα όσπρια συνδυασμένα με ρύζι προσφέρουν όχι μόνο νοστιμιά αλλά και μεγάλα διατροφικά οφέλη. Κι αυτό γιατί ο συνδυασμός οσπρίων με δημητριακά...

Πώς θα μετρήσεις ακριβώς μία μερίδα μακαρόνια;

Υπάρχει ένας πανεύκολος τρόπος να μετράς τις μερίδες από τα μακαρόνια που θέλεις να μαγειρέψεις. Έτσι θα έχεις κάθε φορά την ακριβή ποσότητα που χρειάζεσαι...

Ποια πόλη της Ελλάδας είναι το Κλεινόν Άστυ;

Ο κλεινός είναι αρχαιοελληνικό επίθετο και σημαίνει ένδοξος, ονομαστός, ξακουστός. Προέρχεται από το κλέος, που σημαίνει δόξα. Κλεινόν λοιπόν είναι το...

Από πού μας έρχονται τα χελιδόνια; Και γιατί τα περιμένουμε πώς και πώς;

Από παλιά οι άνθρωποι είχαν συνδυάσει την άφιξη των χελιδονιών με την άνοιξη. Αυτό ίσως να αρκούσε για να καταλάβουμε γιατί μας είναι τόσο αγαπητά. Δεν είναι όμως...

Τι είναι το σμπάρο που καμιά φορά… πετυχαίνει δυο τρυγόνια;

Μ΄ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια, λέμε όταν με μία προσπάθεια μπορεί κάποιος να έχει διπλό όφελος. Τι είναι όμως...

Τι σημαίνει η φράση “Μη μου άπτου”;

Πρόκειται για φράση που είπε ο Ιησούς στη Μαρία τη Μαγδαληνή, όταν εμφανίστηκε μπροστά της μετά την Ανάστασή Του και εκείνη Τον αναγνώρισε: "Μη μου άπτου, ούπω γαρ αναβέβηκα προς...

Τι σημαίνει η λέξη “Ωσαννά”;

Η λέξη ωσαννά αποτελεί επιφώνημα θρησκευτικών ύμνων, που ψάλλονται στις ορθόδοξες εκκλησίες. Περιλαμβάνεται και στην "Άγια νύχτα" - στην ελληνική...

Πόσα χιλιόμετρα είναι 1 Μίλι;

Το μίλι (mile) είναι μονάδα μέτρησης μήκους (απόστασης), που χρησιμοποιείται κυρίως στη ναυτιλία (ναυτικό μίλι) και στην αεροναυτιλία, αλλά...

Τι σημαίνει στην κυριολεξία η λέξη Μπαγάσας; Αν την χρησιμοποιείς, πρέπει να ξέρεις…

Κατεργαράκος, επιτήδειος, κάποιος που πετυχαίνει αυτό που θέλει με πονηρό τρόπο. Αλλά και παλιάνθρωπος, απατεώνας, διεφθαρμένος, αναξιόπιστος. Αυτό...

Τι σημαίνει στα ελληνικά το Μπερκέτι (Μπερεκέτι);

"Πήγαμε τρεις μέρες διακοπές στο χωριό και περάσαμε μπερκέτι!". Τελικά, περάσαμε καλά ή άσχημα; Για δες…

Πόσα κύτταρα έχουμε στο σώμα μας;

Οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι το σώμα ενός μέσου ενηλίκου διαθέτει έναν απίστευτο αριθμό κυττάρων: Περίπου 100...

Σε πόσο χρόνο βγάζουμε καινούργιο νύχι;

Έχασες κάποιο νύχι και αναρωτιέσαι σε πόσο χρόνο θα ξαναβγεί; Θα χρειαστεί να περιμένεις, γιατί αυτό θα πάρει λίγο χρόνο. Τα νύχια μας μεγαλώνουν περίπου...

Πού βρίσκεται η Μάλτα;

Στον χάρτη φαίνεται να είναι το νοτιότερο μέρος της Ευρώπης, ωστόσο είναι λίγο πιο ψηλά από τη δική μας Γαύδο, που είναι όντως το τελείωμα της ηπείρου μας...

Πότε κυκλοφόρησαν τα πρώτα κινητά τηλέφωνα στην Ελλάδα;

Τους πρώτους μήνες τα κινητά τηλέφωνα λειτουργούσαν μόνο στην Αττική και τα νησιά του Σαρωνικού, ενώ το κόστος ήταν απαγορευτικό για τους πολλούς. Οι τιμές...

Πότε χρησιμοποιούμε τη διπλή τελεία (:);

Η διπλή ή άνω κάτω τελεία (:) έχει διάφορες χρήσεις μέσα σε μια πρόταση. Τη βάζουμε κυρίως στις εξής περιπτώσεις: Όταν παραθέτουμε αυτολεξεί τα λόγια...

Τι σημαίνει η φράση “Ειρήσθω εν παρόδω”;

Πρόκειται για μία λόγια φράση, που συναντάμε συχνά τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο. Χρησιμοποιείται όταν λέγεται κάτι παρενθετικά και σημαίνει...

Πόσο… δηλητηριώδες είναι το αλουμίνιο;

Το πίνουμε, το τρώμε, το βάζουμε επάνω στο δέρμα μας, το περνάμε απευθείας στην κυκλοφορία του αίματός μας και, σε κάποιες περιπτώσεις...

Πόσα εκατοστά είναι ένα “πόδι”;

Σε πόδια υπολογίζεται παγκοσμίως και το ύψος που πετάει ένα αεροπλάνο. Όταν λοιπόν ακούς, για παράδειγμα, ότι ένα αεροπλάνο βρίσκεται...

Πόσα πλευρά έχουμε στον θώρακά μας;

Εκτείνονται από τη σπονδυλική στήλη μέχρι το στέρνο σχηματίζοντας τη θωρακική κοιλότητα, μέσα στην οποία προστατεύονται οι...

Πώς καταφέρνουν οι παπαγάλοι και μιλάνε (και τραγουδάνε και χορεύουν);

Οι παπαγάλοι είναι εντυπωσιακοί, έξυπνοι, παιχνιδιάρηδες και… λαλίστατοι. Είναι τα μοναδικά πουλιά που καταφέρνουν όχι μόνο να αρθρώνουν λέξεις ή και...

Πότε χρησιμοποιούμε το “συνίσταται” και πότε το “συνιστάται”;

Η έννοια του ρήματος διαφοροποιείται από τη θέση του τόνου. Το συνίσταται είναι γ΄ πρόσωπο ενικού αριθμού του ρήματος συνίσταμαι και αποκτά διάφορες...

Πού βρίσκεται η Γουαδελούπη, το εξωτικό νησί της Ευρώπης;

Μπορεί η Γουαδελούπη να βρίσκεται στα ανατολικά της Καραϊβικής Θάλασσας, όμως αυτό δεν της στερεί τη δυνατότητα να συμμετέχει στην ευρωζώνη με γαλλικό αέρα και να κάνει τις συναλλαγές της σε ευρώ...

Πόσα λίτρα είναι ένα γαλόνι;

Το γαλόνι είναι αγγλοσαξωνική μονάδα όγκου. Μπορεί να είναι ξηρό, υγρό ή ακόμα και... αυτοκρατορικό. Το ξηρό και το υγρό χρησιμοποιείται...

Πότε χρησιμοποιούμε το “Καταρχήν” και πότε το “Κατ΄ αρχάς”;

Το κατ΄ αρχάς (που γράφεται με δύο λέξεις) εκφράζει χρόνο, σημαίνει δηλαδή "αρχικά". Το κατ΄ αρχήν ή καταρχήν εκφράζει...

Πότε κάποιος είναι αντιπρόσωπος και πότε εκπρόσωπος;

Αντιπρόσωπος είναι αυτός που έχει εξουσιοδοτηθεί να ενεργεί ή να κάνει δικαιοπραξίες για λογαριασμό...

Πότε “παθαίνουμε κολούμπρα”;

Κολούμπρα, δηλαδή δυνατό σοκ, παθαίνουμε πλέον συχνά όλοι οι Έλληνες - την ώρα, ας πούμε, που...

Πώς θα βράζεις σωστά τα χόρτα;

Αφού τα καθαρίσεις καλά με άφθονο νερό και λίγο ξίδι, τα ρίχνεις σε κατσαρόλα με νερό που ήδη βράζει σε υψηλή θερμοκρασία, ώστε να απαλλαχτούν από τυχόν επιβλαβείς μικροοργανισμούς. Σκεπάζεις την κατσαρόλα με το...

Τι σημαίνουν τα (μακάβρια) αρχικά R.I.P;

Σε ό,τι ξενόφερτο, οι Έλληνες πρώτοι και καλύτεροι… Κάποτε οι άνθρωποι στη χώρα μας έλεγαν μια ολόκληρη φράση, για να αποχαιρετήσουν κάποιον...

Ποιο είναι το φυσικό σύνορο μεταξύ Ευρώπης και Ασίας;

O Ουράλης είναι ποταμός της νότιας Ρωσίας, που πηγάζει από τα Ουράλια όρη και χύνεται στην Κασπία Θάλασσα. Ο ποταμός, καθώς και τα Ουράλια στα οποία οφείλει...

Πού απλώνεται το μπλε οινόπνευμα και… σαρώνει;

Υπάρχει ένα καθαριστικό θαύμα που ονομάζεται φωτιστικό οινόπνευμα (πρόκειται για το γνωστό μπλε οινόπνευμα). Απομακρύνει τα λίπη και τη βρομιά στη στιγμή δίνοντας απόλυτη καθαριότητα και λάμψη σε...

Τι σημαίνει η φράση: “Ελαφρά τη καρδία”;

Όταν κάνουμε κάτι "ελαφρά τη καρδία", ενεργούμε απερίσκεπτα, επιπόλαια, χωρίς ενοχές ή ανησυχία. Εν ολίγοις αντιδρούμε...

Πώς θα φτιάξεις βασιλόπιτα χωρίς αβγά και βούτυρο;

Φέτος μπορείς να φτιάξεις πανεύκολα μια βασιλόπιτα με θρεπτικά συστατικά - χωρίς βούτυρο, αβγά ή άλλα παχυντικά υλικά - με απίστευτη γλύκα και νοστιμιά!

Ποιος είναι ο πιο δυνατός μυς στο σώμα μας;

Το ανθρώπινο σώμα είναι προικισμένο με μια πληθώρα μυών προορισμένων να διογκώνονται, να εκτείνονται, να συστέλλονται εκτελώντας πολύ σημαντικό έργο (όταν τους συντηρούμε σωστά). Ας υποθέσουμε ότι όλοι αυτοί οι μύες...

Πού βρίσκονται τα Νησιά του Σολομώντα και τι παράξενο συμβαίνει εκεί;

Οι αυτόχθονες διηγούνται ότι βλέπουν ιπτάμενα αντικείμενα που μοιάζουν με σαλάχια, τα οποία πετούν χαμηλά και αθόρυβα, προσγειώνονται κοντά...

Πότε χτίστηκε η Αγιά Σοφιά;

Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ το κόστος κατασκευής του κυμάνθηκε από 80 έως 320 κεντηνάρια χρυσού (περίπου 2,5 δισ. ευρώ). Από...

Πού πετάμε τα άχρηστα γκαζάκια και σπρέι; Σε κανονικό κάδο ή στον μπλε της ανακύκλωσης;

Γκαζάκια, σπρέι και άλλα δοχεία "υπό πίεση" που θέλεις να πετάξεις μπορείς να τα ρίχνεις σε μπλε κάδους ανακύκλωσης. Με μια βασική προϋπόθεση...

Τι είναι ο κολαούζος (που δεν τον θέλει το χωριό που φαίνεται);

Θα έχεις ακούσει την παροιμία "Χωριό που φαίνεται κολαούζο δεν θέλει". Τι είναι όμως ο κολαούζος; Ο κολαούζος έχει 4 έννοιες...

Τι προκαλεί δερματίτιδα (έκζεμα) στα χέρια και πώς αντιμετωπίζεται;

Το συνεχές βρέξιμο και στέγνωμα των χεριών σε συνδυασμό με την υπερβολική χρήση σαπουνιών, απορρυπαντικών και άλλων ερεθιστικών προϊόντων μπορεί...

Πότε κοιτάζουμε… Ασκαρδαμυκτί;

Όταν κοιτάζεις κάποιον επίμονα, χωρίς καν να ανοιγοκλείνεις τα βλέφαρά σου, τότε σίγουρα τον κοιτάζεις ασκαρδαμυκτί. Το ασκαρδαμυκτί είναι αρχαιοπρεπές...

Τι είναι ο Μπούσουλας (που τον… χάνουμε συχνά);

"Χάσαμε τον μπούσουλα", λέμε συχνά, για να δηλώσουμε ότι χάσαμε τον δρόμο μας, ότι μπερδευτήκαμε. Στην κυριολεξία μπούσουλας σημαίνει ναυτική...

Ποιο είναι το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης; (Ναι, είναι ελληνικό και πανέμορφο)

Η Ευρώπη τελειώνει στον Νότο με ένα ελληνικό νησί. Μικρό αλλά πανέμορφο. Βρίσκεται στη νότια Κρήτη (ανήκει στον νομό Χανίων). Απέχει 26 ναυτικά μίλια από...

Γιατί μάχαιρα αν δώσεις, μάχαιρα θα λάβεις;

«Ό,τι κάνεις, βρίσκεις. Αυτός είναι νόμος», είχε πει αιώνες πριν και ο Αισχύλος. Και είναι γεγονός. Η συμπεριφορά...

Ποιος είναι ο παραδοσιακός τρόπος κοπής της βασιλόπιτας;

Παραδοσιακά η κοπή της πίτας γίνεται από τον νοικοκύρη του σπιτιού (τον παππού ή τον πατέρα), ο οποίος, πριν την κόψει, τη στριφογυρίζει τρεις φορές στο όνομα...