Πόσο κοστίζει στην υγεία μας η απομάκρυνση από τη μεσογειακή διατροφή;

Όσο απομακρυνόμαστε από την παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή, τόσο πιο κοντά ερχόμαστε σε δεκάδες προβλήματα υγείας. Η γιατρός Αναστασία Μοσχοβάκη κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και μας επισημαίνει από τι κινδυνεύουμε, αν δεν ξαναβάλουμε στο τραπέζι μας τα παραδοσιακά φυτικά προϊόντα.

Μια φορά κι έναν καιρό τρώγαμε καλύτερα…

“Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή έχει ως βασική πηγή καθημερινής θερμιδικής πρόσληψης φυτικά προϊόντα της Μεσογείου, όπως τα όσπρια, τα πλήρη δημητριακά, το σταρένιο ψωμί, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο”, υπογραμμίζει η κ. Μοσχοβάκη. “Χαρακτηρίζεται από μέτρια κατανάλωση ζωικών προϊόντων (αυγά – γαλακτοκομικά), μέτρια κατανάλωση ψαριών και ελάχιστη κατανάλωση κρέατος. Το κρέας ήταν κατά κύριο λόγο τρόφιμο των κυριακάτικων και εορταστικών γευμάτων. Αυτό το μοντέλο διατροφής υπαγορευόταν στην παραδοσιακή ελληνική κοινωνία από οικονομικούς και θρησκευτικούς λόγους, με δεδομένο ότι η μέση ελληνική οικογένεια συμμορφωνόταν με τις ορθόδοξες θρησκευτικές παραδόσεις και επιπροσθέτως δεν είχε τα χρήματα για να εντάξει το κρέας και το ψάρι στο καθημερινό της τραπέζι”.

Πετάμε τα καλά, υιοθετούμε τα επικίνδυνα

Παρά το γεγονός όμως ότι η παραδοσιακή ελληνική διατροφή έχει συνδεθεί – μέσα από επιστημονικές έρευνες – με χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης εμφραγμάτων και ορισμένων τύπων καρκίνου, αύξηση της επιβίωσης και υψηλά επίπεδα ζωτικότητας, εμείς τη βγάζουμε σιγά-σιγά από τη ζωή μας. Η γιατρός δίνει την εξής εξήγηση:

“Η κατάσταση άλλαξε άρδην τα τελευταία χρόνια λόγω της μειωμένης επιρροής της θρησκείας, της αύξησης της οικονομικής ευμάρειας και της υιοθέτησης ξενόφερτων διατροφικών προτύπων. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα οι θρησκευτικές νηστείες να μην τηρούνται πλέον σε μεγάλο βαθμό, ενώ το κρέας και τα βιομηχανοποιημένα προϊόντα του (π.χ. βούτυρο, αλλαντικά) λαμβάνουν δεσπόζουσα θέση στη διατροφική καθημερινότητα του νεοέλληνα. Επίσης με την αστικοποίηση η πρόσβαση σε καλής ποιότητας ελαιόλαδο περιορίστηκε. Το αντικατέστησαν σταδιακά οι μαργαρίνες, ενώ τα πατροπαράδοτα γεύματα αντικαταστάθηκαν από τα έτοιμα βιομηχανοποιημένα σνακ και τα αναψυκτικά. Έτσι οι αλλαγές αυτές, σε συνδυασμό με τη βιομηχανοποίηση της κτηνοτροφίας, οδήγησαν στην αύξηση εμφάνισης ορισμένων παθολογικών προβλημάτων”.

Όπως υπογραμμίζει η κ. Μοσχοβάκη: “Τα προβλήματα υγείας που συνδέονται με τις αλλαγές στις παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες είναι:

1. Μεταβολικές διαταραχές, όπως παχυσαρκία, αύξηση σακχάρου, χοληστερόλης LDL και ουρικού οξέος

Η καθημερινή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών που αφθονούν στο κόκκινο κρέας, στο βούτυρο, τις μαργαρίνες και τα κακής ποιότητας φυτικά λάδια και η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, που αφθονεί στα έτοιμα βιομηχανοποιημένα προϊόντα και τα αναψυκτικά, είναι υπεύθυνα για την αύξηση του ποσοστού των πασχόντων από τα παθολογικά αυτά προβλήματα. Η περιεκτικότητα του κρέατος σε λίπος έχει σημαντικά αυξηθεί τα τελευταία χρόνια λόγω των μεθόδων εκτροφής που χρησιμοποιεί η σύγχρονη κτηνοτροφία. Συγκεκριμένα, το κρέας των σύγχρονων ζώων περιέχει αναλογικά πολύ περισσότερο λίπος σε σχέση με το κρέας των ζώων παραδοσιακής εκτροφής, γεγονός που οφείλεται στις χρησιμοποιούμενες μεθόδους ταχείας πάχυνσης σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή που επιβάλλεται στο ζώο από τις σύγχρονες μεθόδους κτηνοτροφίας.

Η υψηλή LDL χοληστερόλη συσσωρεύεται στο τοίχωμα των αγγείων με αποτέλεσμα την ανάπτυξη αθηροσκλήρυνσης, στεφανιαίας νόσου, νεφρικής ανεπάρκειας, εγκεφαλικών επεισοδίων, στυτικής δυσλειτουργίας, πρόωρης γήρανσης.

Το αυξημένο σάκχαρο μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε μια ποικιλία ζωτικών οργάνων, όπως είναι η καρδιά, ο εγκέφαλος, τα νεφρά, τα αγγεία, τα νεύρα, το δέρμα, τα μάτια, το γεννητικό σύστημα. Το κάπνισμα, η καθιστική ζωή, ορισμένες παράμετροι (π.χ. κοιλιακή παχυσαρκία, κακή κληρονομικότητα) επιδεινώνουν τις παθολογικές συνέπειες από την εκτροπή του μεταβολισμού του σακχάρου και της χοληστερόλης.

Το ουρικό οξύ παράγεται στον οργανισμό κατά τον μεταβολισμό των πουρινών, οι οποίες περιέχονται στο κρέας και ορισμένα βιομηχανοποιημένα προϊόντα του (π.χ. αλλαντικά). Η υπερουριχαιμία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στις αρθρώσεις και στα νεφρά.

2. Αυξημένη συσσώρευση τοξικών ουσιών στον οργανισμό

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αρκετές μελέτες για την είσοδο στην τροφική αλυσίδα των τοξικών ουσιών από τα κατάλοιπα των βιομηχανικών αποβλήτων, των εντομοκτόνων, των παρασιτοκτόνων και των μυκητοκτόνων που χρησιμοποιούνται στη γεωργία. Αρκετές φορές οι ουσίες αυτές μολύνουν τις ζωοτροφές, οι οποίες, ως γνωστόν, δεν πλένονται πριν από την κατανάλωσή τους από το εκτρεφόμενο ζώο και έχουν τάση συσσώρευσης σε οργανισμούς που βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. Πολλές από τις ουσίες αυτές είναι λιποδιαλυτές, αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό και τελικώς αθροίζονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα ζώα που τρέφονται με τις μολυσμένες τροφές και στα ζωικά τους προϊόντα (π.χ. γάλα).

Η άθροιση τοξικών ουσιών είναι αυξημένη και στα ψάρια, σύμφωνα με ορισμένες έρευνες. Η τακτική αφόδευση, που προάγεται από τη φυτοφαγική διατροφή, απομακρύνει τις καρκινογόνες ουσίες από το έντερο με ταχύτερο ρυθμό συγκριτικά με την κρεατοφαγία, φαινόμενο στο οποίο οφείλεται, βάσει επιδημιολογικών μελετών, η μειωμένη εμφάνιση καρκινωμάτων του εντέρου σε χορτοφάγους. Ακόμα, η χρήση ορισμένων συντηρητικών και τεχνητών χρωστικών κατά την παρασκευή βιομηχανοποιημένων προϊόντων έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη ορισμένων καρκινωμάτων, σε βάθος χρόνου.

3. Νοσήματα του πεπτικού, όπως χολολιθίαση, δυσκοιλιότητα, αιμορροΐδες

Στη χολολιθίαση αναπτύσσονται λίθοι στη χολή. Η κρεατοφαγία, η μείωση της ημερήσιας κατανάλωσης φυτικών ινών και η αύξηση της κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών ενοχοποιούνται για την αύξηση εμφάνισης χολολιθίασης στον σύγχρονο κόσμο.

Στη δυσκοιλιότητα οι κενώσεις γίνονται με δυσκολία ή ο ασθενής έχει συστηματικά δύο ή λιγότερες κενώσεις την εβδομάδα, ενώ η νόσος των αιμορροΐδων χαρακτηρίζεται από διάταση και συμφόρηση του αγγειακού πλέγματος της περιοχής του εντέρου.

Η ομαλή λειτουργία του εντέρου έχει άμεση σχέση με την ποσότητα των φυτικών ινών που περιέχεται σε μια ισορροπημένη διατροφή. Τα όσπρια, το ψωμί ολικής άλεσης, τα πλήρη δημητριακά (πλούσια σε ίνες) ήταν η βασικότερη πηγή θερμιδικής πρόσληψης στην παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή, με αποτέλεσμα τα προβλήματα αυτά να είναι σπάνια κατά το παρελθόν. Όταν το κρέας αποτελεί τη βασική καθημερινή πηγή θερμιδικής πρόσληψης, η πιθανότητα εμφάνισης των παθολογικών αυτών προβλημάτων αυξάνεται.

4. Ανθεκτικές λοιμώξεις και προβλήματα γονιμότητας

Η κατάχρηση των αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται για να προλαμβάνονται οι λοιμώξεις στα ζώα, τα οποία ζουν σε εξαιρετικά περιορισμένους χώρους κατά τη σύγχρονη εκτροφή, προκαλούν σημαντική αύξηση της αντοχής των μικροβίων και νέες επιθετικές λοιμώξεις. Επιπλέον, οι ορμόνες που χρησιμοποιούνται στην εντατική εκτροφή έχουν συνδεθεί, σε μελέτες, με ορισμένα καρκινώματα και προβλήματα υπογονιμότητας.

Τέλος, η χρησιμοποίηση στη βιομηχανοποιημένη κτηνοτροφία γενετικώς τροποποιημένων ζωοτροφών με στόχο τη γρήγορη εκτροφή έχει άγνωστες μακροπρόθεσμες συνέπειες”.

ΑΠΟΡΕΙΣ;

ΔΗΜΟΦΙΛΗ