Γιατί η Μπέσα τιμή δεν έχει;

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την έχει, λέει η γνωστή ελληνική παροιμία. Έτσι κι η μπέσα δεν έχει τιμή, αφού μπέσα στα αλβανικά (besa) σημαίνει τιμή.

Για την ακρίβεια, στα αλβανικά besa ή besë είναι ο λόγος τιμής. Κατά το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη, αρχικά έτσι ονομαζόταν ο όρκος που έδιναν οι συγγενείς του σκοτωμένου προς τους συγγενείς του φονιά ότι δεν θα επιδιώξουν να πάρουν το αίμα τους πίσω και να ξεκινήσουν βεντέτα.

Από τη γείτονα λοιπόν δανειστήκαμε τη λέξη και την έχουμε εντάξει για τα καλά στο ελληνικό λεξιλόγιο.

Η μπέσα δίνεται κιόλας ως αμοιβαίος λόγος τιμής για επιβεβαίωση φιλίας, συνεργασίας ή αλληλοβοήθειας.

Ο άτιμος μπαμπέσης

Όποιος/α δεν έχει μπέσα είναι μπαμπέσης/μπαμπέσα. Η λέξη προέρχεται από το αλβανικό pabesë, που σημαίνει άπιστος/η, δόλιος/α, αναξιόπιστος/η. Αυτό το αρχικό pa- είναι στα αλβανικά στερητικό πρόθημα, ανάλογο με το ελληνικό ξε-. Besë η μπέσα, pabesë o μπαμπέσης.

Συχνά η λέξη χρησιμοποιείται και με μορφή επιρρήματος (π.χ. με χτύπησε μπαμπέσικα) αλλά και ως ουσιαστικό (μού έκανε μπαμπεσιά).

Από πιτσιρίκα σε λέγανε μπαμπέσα…

Τη μπαμπεσιά και την μπαμπέσα τίμησαν δεόντως και τα ρεμπέτικα τραγούδια. Στίχος γνωστού ρεμπέτικου άσματος λέει: “Από πιτσιρίκα σε λέγανε μπαμπέσα, κι έλαχε σε σένα να δώκω λίγη μπέσα” κι ένα τραγούδι του Μάρκου Βαμβακάρη: “Μπαμπέσικα με τράβηξες μ΄αυτήν την τσαχπινιά σου κι ωραία με κατάφερες να μπω στην αγκαλιά σου…”.

* Στη φωτό η γνωστή ρεμπέτισσα Ρόζα Εσκενάζυ που επίσης τραγούδησε τη “Μπαμπέσα” του Βαγγέλη Παπάζογλου ή Αγγούρη – κορυφαίου προπολεμικού ρεμπέτη.

Αν θέλεις να λύσεις κι άλλες Απορίες, κάνε Like στη σελίδα μας στο Facebook:

PoiosTiGiatihttps://poiostigiati.gr
Αναρωτιέσαι; Κάνε κλικ να μάθεις...

Μοίρασε το Άρθρο :

ΔΕΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
ΝΕΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Πόσο ψηλά πετούν τα αεροπλάνα;

Τα αεροπλάνα πετούν πολύ ψηλά: στα χαμηλότερα τμήματα της στρατόσφαιρας. Αυτό γίνεται για διάφορους λόγους: Πρώτος και κυριότερος είναι ότι σε αυτό το υψόμετρο γίνεται οικονομία...

Τι σημαίνει Αλληλούια;

Το Αλληλούια δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι ένας μονολεκτικός δοξολογικός ύμνος προς τον Θεό, ο οποίος επαναλαμβάνεται σε όλες τις ιερές Ακολουθίες. Στην ουσία πρόκειται για εξελληνισμένη φράση...

Γιατί τα σαλιγκάρια βγαίνουν μετά τη βροχή;

Είναι γνωστό ότι τα σαλιγκάρια εμφανίζονται μετά από βροχή. Βέβαια δεν συμβαίνει ακριβώς έτσι. Στην πραγματικότητα βγαίνουν κατά τη διάρκεια της βροχής, απλώς εμείς τα βλέπουμε μετά, αφού...

Ποιοι είναι οι Α΄ βαθμού συγγενείς μας;

Η ύπαρξη συγγένειας και ο βαθμός της παίζουν σημαντικό ρόλο σε πολλά νομικά ζητήματα, καθώς με βάση αυτά ο νόμος ορίζει κωλύματα (π.χ. γάμου) και παραχωρεί δικαιώματα (π.χ. κληρονομικά)...