Γιατί η Μπέσα τιμή δεν έχει;

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τι ωραίο και χρήσιμο μπορείς να φτιάξεις με κουτάκια αναψυκτικών;

Τελείωσες το αναψυκτικό σου και ετοιμάζεσαι να πετάξεις το αλουμινένιο κουτάκι στον κάδο ανακύκλωσης (γιατί εκεί είναι η θέση του); Πριν κάνεις αυτή την κίνηση, σκέψου μήπως...

Τι κάνουν τα ζώα πριν από έναν σεισμό;

Χωρίς να έχει αποδειχτεί επιστημονικά, πολλά ζώα φαίνεται να προαισθάνονται έναν σεισμό, αφού αντιδρούν με περίεργο τρόπο λίγα λεπτά πριν αυτός σημειωθεί...

Πώς θα κουμπώσεις εύκολα ένα βραχιόλι χωρίς καμία βοήθεια;

Θέλεις να κουμπώσεις ένα στενό βραχιόλι, αλλά είσαι μόνη (ή μόνος) και ταλαιπωρείσαι; Υπάρχει ένας πανεύκολος τρόπος να το κάνεις γρήγορα, χωρίς...

Πότε στήθηκε ο ανδριάντας του Κολοκοτρώνη στην ομώνυμη αθηναϊκή πλατεία;

Πρόκειται για τον πρώτο έφιππο ανδριάντα της νεότερης Αθήνας, ένα αριστουργηματικό έργο ως προς τη γλυπτική απόδοση των μορφών, των αναλογιών αλόγου και αναβάτη...

Γιατί η Μπέσα τιμή δεν έχει;

Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την έχει, λέει η γνωστή ελληνική παροιμία. Έτσι κι η μπέσα δεν έχει τιμή, αφού μπέσα στα αλβανικά (besa) σημαίνει τιμή.

Για την ακρίβεια, στα αλβανικά besa ή besë είναι ο λόγος τιμής. Κατά το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη, αρχικά έτσι ονομαζόταν ο όρκος που έδιναν οι συγγενείς του σκοτωμένου προς τους συγγενείς του φονιά ότι δεν θα επιδιώξουν να πάρουν το αίμα τους πίσω και να ξεκινήσουν βεντέτα.

Από τη γείτονα λοιπόν δανειστήκαμε τη λέξη και την έχουμε εντάξει για τα καλά στο ελληνικό λεξιλόγιο.

Η μπέσα δίνεται κιόλας ως αμοιβαίος λόγος τιμής για επιβεβαίωση φιλίας, συνεργασίας ή αλληλοβοήθειας.

Ο άτιμος μπαμπέσης

Όποιος/α δεν έχει μπέσα είναι μπαμπέσης/μπαμπέσα. Η λέξη προέρχεται από το αλβανικό pabesë, που σημαίνει άπιστος/η, δόλιος/α, αναξιόπιστος/η. Αυτό το αρχικό pa- είναι στα αλβανικά στερητικό πρόθημα, ανάλογο με το ελληνικό ξε-. Besë η μπέσα, pabesë o μπαμπέσης.

Συχνά η λέξη χρησιμοποιείται και με μορφή επιρρήματος (π.χ. με χτύπησε μπαμπέσικα) αλλά και ως ουσιαστικό (μού έκανε μπαμπεσιά).

Από πιτσιρίκα σε λέγανε μπαμπέσα…

Τη μπαμπεσιά και την μπαμπέσα τίμησαν δεόντως και τα ρεμπέτικα τραγούδια. Στίχος γνωστού ρεμπέτικου άσματος λέει: “Από πιτσιρίκα σε λέγανε μπαμπέσα, κι έλαχε σε σένα να δώκω λίγη μπέσα” κι ένα τραγούδι του Μάρκου Βαμβακάρη: “Μπαμπέσικα με τράβηξες μ΄αυτήν την τσαχπινιά σου κι ωραία με κατάφερες να μπω στην αγκαλιά σου…”.

* Στη φωτό η γνωστή ρεμπέτισσα Ρόζα Εσκενάζυ που επίσης τραγούδησε τη “Μπαμπέσα” του Βαγγέλη Παπάζογλου ή Αγγούρη – κορυφαίου προπολεμικού ρεμπέτη.

* Αν θέλεις να λύσεις κι άλλες Απορίες, κάνε LIKE στη σελίδα μας στο FACEBOOK:

Τι είναι ο Τάκος, στον οποίο “βγαίνουν” οι υποψήφιοι προς αποχώρηση στα ριάλιτι;

Σε όλα τα ριάλιτι, στα οποία ισχύουν διαδικασίες αποχώρησης των παικτών με ψηφοφορία, ακούμε ότι οι υποψήφιοι "βγαίνουν στον τάκο". Τι είναι ο τάκος; Σύμφωνα με το Κέντρο...

Ποια γυναίκα αποκαλούν οι άντρες “Γαρίδα”;

Πώς τρώμε μια γαρίδα; Κόβουμε το κεφάλι της, το πετάμε και γευόμαστε το νόστιμο σώμα της. Διότι το κεφάλι της απλώς δεν τρώγεται… Οι άντρες λοιπόν βρήκαν την... κατάλληλη λέξη για να...

Τι είναι το Μπινελίκι;

Μπινελίκι: Μία λέξη με τρεις τελείως διαφορετικές έννοιες στη δική μας γλώσσα. Τη χρησιμοποιούμε συχνά στον πληθυντικό (μπινελίκια) και προέρχεται από τον...

Πώς γράφεται η Ιχνηλάτη(ι)ση;

Η ιχληλάτη(ι)ση αποτελεί μία από τις πιο "δημοφιλείς" λέξεις που ακούγονται (και γράφονται) στον καιρό του κορωνοϊού. Ποια είναι η σωστή γραφή της; Με γιώτα ή με ήτα;